वनस्पतींमधील **'दृढ ऊती' (Sclerenchyma Tissue)** बाबत खालील विधाने विचारात घ्या: विधान (अ): दृढ ऊतीमधील पेशी परिपक्व अवस्थेत मृत (Dead) असतात आणि त्यांच्या पेशीभित्तिकेवर लिग्निनचा (Lignin) जाड थर असतो. विधान (ब): दृढ ऊती या बियांच्या आणि कठीण फळांच्या (उदा. अक्रोड, बदाम, नारळाची करवंटी) बाह्य कवचांमध्ये आढळतात. वरील विधानांपैकी **अचूक (सत्य) विधान/विधाने** ओळखा:
EN
Consider the following statements regarding plant **Sclerenchyma Tissue**:
Statement (A): Mature sclerenchyma cells are dead and possess heavily thickened, lignified secondary cell walls.
Statement (B): Sclerenchyma tissues occur extensively within the hard shells of nuts and seed coats (e.g., coconut shell, walnut, almond).
Identify the **accurate (correct)** statement(s):
योग्य उत्तर पर्याय (३) दोन्ही विधाने (अ) आणि (ब) अचूक आहेत आहे.
स्पष्टीकरण:
•
दृढ ऊती (Sclerenchyma):
•
ही वनस्पतींमधील एक सरल स्थायी ऊती (Simple Permanent Tissue) आहे, जी वनस्पतींना दृढता, कठीणपणा आणि यांत्रिक आधार (Mechanical Strength) देते.
•
विधान (अ) सत्य आहे: परिपक्व अवस्थेत या पेशींचे जीवद्रव्य (Protoplasm) नष्ट होते; त्यामुळे त्या मृत (Dead) असतात. त्यांच्या पेशीभित्तिकेवर लिग्निन (Lignin) नावाच्या कठीण सिमेंटसारख्या रसायनाचा अतिशय जाड थर असतो.
•
विधान (ब) सत्य आहे: दृढ ऊतीचे दोन मुख्य प्रकार असतात:
१.
तंतू (Fibers): लांब, टोकदार पेशी (उदा. ज्यूट, ताग, नारळाच्या काथ्या).
२.
दृढपेशी / अश्मपेशी (Sclereids / Stone cells): या अतिशय कठीण असतात आणि त्या बियांच्या बाह्य कवचात, नारळाच्या करवंटीत, पेरू आणि नाशपातीच्या गरामध्ये (Gritty texture) आढळतात.
•
म्हणून दोन्ही विधाने पूर्णपणे सत्य आहेत.
इतर पर्यायांचे विश्लेषण (Distractor Analysis):
•
पर्याय १, २ आणि ४ चुकीचे आहेत कारण दोन्ही विधाने विज्ञानाच्या कसोटीवर सत्य आहेत.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
वनस्पतींच्या ३ सरल स्थायी उती:
•
मूल ऊती (Parenchyma): जिवंत पेशी, अन्न साठवण, प्रकाशसंश्लेषण.
•
स्थूलकोन ऊती (Collenchyma): जिवंत पेशी, लवचिकता व यांत्रिक आधार (सेल्युलोज व पेक्टिनचे कोपऱ्यांवर जाड थर).
•
दृढ ऊती (Sclerenchyma): मृत पेशी, अत्यंत कठीणपणा, लिग्निनचे जाड अस्तर (नारळाचे कवच).
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
The correct answer is Option (3) Both statements (A) and (B) are accurate.
Explanation:
•
Sclerenchyma Tissue:
•
A fundamental mechanical simple permanent plant tissue responsible for imparting rigidity, structural hardness, and tensile strength to plant organs.
•
Statement (A) is accurate: Cells are post-mitotic and devoid of living protoplasts at functional maturity (dead cells), bounded by thick, uniform secondary walls impregnated with lignin.
•
Statement (B) is accurate: Sclerenchyma manifests as:
•
Sclerenchymatous Fibres: Elongated spindle fibers (e.g., coconut coir, jute, hemp).
•
Sclereids (Stone Cells): Highly thickened, isodiametric lignified cells providing stony hardness to the endocarps of drupes (coconut shell, walnut, almond), seed coats of legumes, and the gritty pulp of guava and pear fruits.
Distractor Analysis:
•
Options 1, 2, and 4 are rendered incorrect by the demonstrable accuracy of both statements.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Three Simple Permanent Plant Tissues:
| • Parenchyma: Living | Thin cellulose walls | Food storage & photosynthesis. |
|---|---|---|
| • Collenchyma: Living | Pectin thickenings at corners | Tensile flexibility in young stems. |
| • Sclerenchyma: Dead | Heavily lignified | Rigidity & stony hardness. |