घटकराज्यातील राष्ट्रपती राजवटीच्या (कलम ३५६) संदर्भात खालील विधाने विचारात घेऊन योग्य पर्याय निवडा: (अ) राष्ट्रपती राजवट लागू असताना संसदेला संबंधित राज्याच्या राज्यसूचीतील कोणत्याही विषयावर कायदे करण्याचा अधिकार प्राप्त होतो. (ब) राष्ट्रपती राजवट संपुष्टात आल्यानंतरही संसदेने केलेला असा कायदा आपोआप निष्प्रभ होत नाही, तर तो राज्य विधिमंडळाने रद्द वा दुरुस्त करेपर्यंत चालू राहतो. खालीलपैकी योग्य पर्याय निवडा:
EN
Consider the following statements regarding President's Rule (Article 356) and select the correct option:
(a) During President's Rule, Parliament is competent to make laws with respect to any matter in the State List for that state.
(b) Even after President's Rule ends, a law so made by Parliament does not automatically lapse, but continues in force until repealed or amended by the State Legislature.
Choose the correct option:
योग्य उत्तर: पर्याय (३) - विधाने (अ) आणि (ब) दोन्ही बरोबर आहेत.
विश्लेषण:
•
विधान (अ) बरोबर आहे: कलम ३५६ अन्वये राष्ट्रपती राजवट लागू झाल्यास कलम ३५७(१) नुसार संबंधित राज्याच्या विधिमंडळाचे सर्व कायदेविषयक अधिकार संसदेला वापरण्याचा अधिकार मिळतो.
•
विधान (ब) बरोबर आहे: ४२ व्या घटनादुरुस्ती कायदा, १९७६ द्वारे कलम ३५७(२) मध्ये सुधारणा करण्यात आली. त्यानुसार, राष्ट्रपती राजवटीच्या काळात संसदेने राज्यसूचीतील विषयावर केलेला कायदा राष्ट्रपती राजवट समाप्त झाल्यावर लगेच रद्द होत नाही; तर संबंधित राज्य विधिमंडळ जोपर्यंत असा कायदा रद्द करत नाही, त्यात बदल करत नाही किंवा पुनर्अधिनियमित करत नाही, तोपर्यंत तो कायदा अंमलात चालूच राहतो.
•
(नोंद: कलम २५० अन्वये राष्ट्रीय आणीबाणीच्या काळात संसदेने केलेला राज्यसूचीतील कायदा आणीबाणी संपल्यानंतर ६ महिन्यांनी आपोआप संपुष्टात येतो; मात्र कलम ३५६ अंतर्गत केलेला कायदा आपोआप संपुष्टात येत नाही).
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
MPSC चा अत्यंत महत्त्वाचा भेद:
•
राष्ट्रीय आणीबाणी (कलम २५०): संसदेचा राज्यसूचीवरील कायदा आणीबाणी संपल्यानंतर ६ महिन्यांनी आपोआप निष्प्रभ होतो.
•
राष्ट्रपती राजवट (कलम ३५७(२)): संसदेचा कायदा आपोआप रद्द होत नाही, राज्य विधिमंडळ बदलेपर्यंत चालू राहतो.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option (3) - Both statements (a) and (b) are correct.
Analysis:
•
Statement (a) is correct: Under Article 356 read with Article 357(1), upon declaration of President's Rule, the powers of the State Legislature become exercisable by or under the authority of Parliament.
•
Statement (b) is correct: As amended by the 42nd Constitutional Amendment Act 1976, Article 357(2) provides that any law made by Parliament during President's Rule shall continue in force even after the proclamation ceases to operate, until altered, repealed, or amended by the competent State Legislature.
•
Critical distinction: Unlike under Article 250 (National Emergency) where parliamentary state-list laws automatically lapse 6 months after the emergency ends, under Article 357 (President's Rule), there is no automatic sunset.
Distractor Evaluation:
•
Option (3): Both statements accurately reflect constitutional jurisprudence.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Classic MPSC trap: Laws made under Article 250 (National Emergency) automatically expire 6 months after emergency revocation, whereas laws made under Article 357 (President's Rule) remain in force indefinitely until expressly amended or repealed by the state legislature.