'स्वच्छ ऊर्जा मंत्रीस्तरीय परिषद' (Clean Energy Ministerial - CEM) च्या संदर्भात खालील विधानांचा विचार करा: १. हे स्वच्छ ऊर्जा तंत्रज्ञानाला प्रोत्साहन देणारी धोरणे आणि जागतिक स्वच्छ ऊर्जा अर्थव्यवस्थेकडे होणाऱ्या संक्रमणास चालना देणारे उच्चस्तरीय जागतिक मंच आहे. २. भारत हा स्वच्छ ऊर्जा मंत्रीस्तरीय परिषदेचा (CEM) एक प्रमुख सहभागी व सदस्य देश आहे. ३. स्वच्छ ऊर्जा मंत्रीस्तरीय परिषदेअंतर्गत चालविल्या जाणाऱ्या '२१ वे शतक वीज' (21st Century Power) या कार्यक्रमात सहभागी होण्यास भारताने नकार दिला आहे. वरीलपैकी कोणती विधाने बरोबर आहेत?
EN
Consider the following statements regarding the 'Clean Energy Ministerial' (CEM):
1. It is a high-level global forum promoting policies and programs that advance clean energy technology and accelerate the transition to a global clean energy economy.
2. India is a key participating and founding member nation of the Clean Energy Ministerial.
3. India has refused to participate in the '21st Century Power' initiative operated under the Clean Energy Ministerial.
Which of the statements given above are correct?
योग्य उत्तर केवळ १ आणि २ (पर्याय ३) आहे.
सविस्तर विश्लेषण:
1.
स्वच्छ ऊर्जा मंत्रीस्तरीय परिषद (CEM):
•
स्थापना: २०१० मध्ये कोपनहेगन हवामान परिषदेनंतर.
•
विधान १ बरोबर आहे: हे जगभरातील ऊर्जा मंत्र्यांचे जागतिक व्यासपीठ असून स्वच्छ ऊर्जा तंत्रज्ञानाचा प्रसार आणि ऊर्जा कार्यक्षमता वाढवणे हे याचे उद्दिष्ट आहे.
•
विधान २ बरोबर आहे: भारत हा CEM चा सक्रिय संस्थापक सदस्य असून जागतिक स्वच्छ ऊर्जा संक्रमणात महत्त्वाची भूमिका बजावत आहे (भारताने जुलै २०२३ मध्ये गोव्यात १४ वी CEM परिषद यशस्वीपणे आयोजित केली होती).
2.
विधान ३ का चुकीचे आहे?
•
भारताने सहभागास नकार दिलेला नाही, तर भारत हा '२१ st Century Power Partnership' (21CPP) या कार्यक्रमाचा सक्रिय नेतृत्व करणारा भागीदार आहे. या कार्यक्रमाद्वारे ग्रीडचे आधुनिकीकरण आणि नूतनीकरणक्षम ऊर्जेचे ग्रीडमध्ये एकत्रीकरण केले जाते.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
MPSC अशा 'नकार दिला' (Denied/Refused) यांसारख्या नकारात्मक वाक्यांचा वापर करून फसव्या विधानांची निर्मिती करते. आंतरराष्ट्रीय स्वच्छ ऊर्जा मंचांमध्ये (उदा. ISA, CEM, Mission Innovation) भारत नेहमी आघाडीवर राहिला आहे.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
The correct answer is 1 and 2 only (Option 3).
Detailed Analysis:
1.
Clean Energy Ministerial (CEM):
•
Established in 2010 following the UN Framework Convention on Climate Change (COP15).
•
Statement 1 is correct: It operates as a global ministerial platform to accelerate the deployment of clean energy technologies, carbon capture, and green hydrogen.
•
Statement 2 is correct: India is a proactive founding member (and hosted the 14th Clean Energy Ministerial in Goa alongside its G20 Energy Transitions presidency in July 2023).
2.
Why Statement 3 is incorrect:
•
India has NOT refused; rather, India is an active co-leader in the 21st Century Power Partnership (21CPP), collaborating on smart grid transformation and large-scale renewable power integration.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Examine extreme negative assertions carefully. India champions global green platforms including ISA, Mission Innovation, and Clean Energy Ministerial.