नियंत्रक व महालेखापरीक्षकाबाबत खालील विधाने विचारात घ्या: अ) नियंत्रक व महालेखापरीक्षक यांना भारताच्या मुख्य निर्वाचन आयुक्तांच्या बरोबरीचा दर्जा असतो परंतु अग्रक्रम तालिकेनुसार राज्यसभेच्या उपाध्याक्षापेक्षा त्यांचे स्थान वरचे आहे. ब) भारतीय लेखा व लेखा परीक्षण विभागात कार्यरत असणाऱ्या व्यक्तिंच्या सेवा शर्ती या राष्ट्रपतीच्या सल्लामसलतीने नियंत्रक व महालेखापरीक्षक ठरवितात. क) नियंत्रक व महालेखापरीक्षकाचे वेतन आणि भत्ते राष्ट्रपतीद्वारे निश्चित केले जातात. वरीलपैकी कोणते विधान/ने बरोबर आहे/त?
EN
Consider the following statements regarding the Comptroller and Auditor General:
a) The CAG has a status equal to that of the Chief Election Commissioner of India, but in the order of precedence, his rank is higher than that of the Deputy Chairman of the Rajya Sabha.
b) The service conditions of persons serving in the Indian Audit and Accounts Department are determined by the CAG in consultation with the President.
c) The salary and allowances of the CAG are determined by the President.
Which of the above statement(s) is/are correct?
योग्य उत्तर: पर्याय १ (फक्त अ)
स्पष्टीकरण:
१.
विधान (अ) बरोबर आहे: अग्रक्रम तालिकेत (Order of Precedence) CAG आणि मुख्य निवडणूक आयुक्त (CEC) यांना ९A (9A) हा समान दर्जा देण्यात आला आहे; तर राज्यसभेचे उपाध्यक्ष, लोकसभेचे उपाध्यक्ष आणि नियोजन आयोगाचे उपाध्यक्ष यांना १० (10) वा क्रमांक देण्यात आला आहे. त्यामुळे CAG चे स्थान राज्यसभेच्या उपाध्यक्षांपेक्षा वरचे आहे.
२.
विधान (ब) चुकीचे आहे: कलम १४८(५) नुसार, भारतीय लेखा व लेखापरीक्षण विभागातील कर्मचाऱ्यांच्या सेवाशर्ती CAG च्या सल्लामसलतीने राष्ट्रपती ठरवितात (विधानात उलटे दिले आहे).
३.
विधान (क) चुकीचे आहे: कलम १४८(३) नुसार CAG चे वेतन संसदेद्वारे कायद्याने निश्चित होते, राष्ट्रपतीद्वारे नव्हे.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
•
अग्रक्रम तालिका: CAG व CEC = क्रमांक ९A; राज्यसभेचे उपाध्यक्ष = क्रमांक १०.
•
IA&AD कर्मचाऱ्यांचे नियम: राष्ट्रपती CAG च्या सल्ल्याने करतात (कलम १४८(५)).
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option 1 (Only a)
Explanation:
1.
Statement (a) is correct: In the Table of Precedence of India, both the CAG and the Chief Election Commissioner (CEC) are ranked at Rank 9A. The Deputy Chairman of the Rajya Sabha, Deputy Speaker of Lok Sabha, and Deputy Chairman of Planning Commission are ranked lower at Rank 10.
2.
Statement (b) is incorrect: Under Article 148(5), the administrative powers and service conditions of the Indian Audit and Accounts Department are prescribed by rules made by the President after consultation with the CAG (not by the CAG consulting the President).
3.
Statement (c) is incorrect: The salary and allowances of the CAG are determined by Parliament by law, not by the President.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
CAG & CEC hold Rank 9A in the Order of Precedence, outranking the Deputy Chairman of Rajya Sabha (Rank 10).