सराव प्रश्नपत्रिका (Full Mock Tests) MPSC Combine Group C Practice 2026 MEDIUM

भारतीय राज्यघटनेच्या सातव्या अनुसूचीतील 'समवर्ती सूची'विषयी (Concurrent List) खालील विधाने विचारात घेऊन योग्य पर्याय निवडा: अ) समवर्ती सूचीत नमूद केलेल्या विषयांवर संसद आणि राज्य विधिमंडळे या दोघांनाही कायदे करण्याचा समवर्ती अधिकार आहे. ब) सध्या या सूचीमध्ये फौजदारी कायदा व फौजदारी प्रक्रिया संहिता, दिवाणी प्रक्रिया, विवाह व घटस्फोट, शिक्षण आणि वने इत्यादी विषयांचा समावेश आहे. पर्यायी उत्तरे:

EN Consider the following statements regarding the 'Concurrent List' in the Seventh Schedule of the Constitution of India and select the correct option: a) Both Parliament and State Legislatures have concurrent powers to make laws on subjects enumerated in the Concurrent List. b) Presently, this list includes criminal law and procedure, civil procedure, marriage and divorce, education, and forests. Alternative Answers:
A
फक्त विधान अ बरोबर आहे Only statement a is correct
B
फक्त विधान ब बरोबर आहे Only statement b is correct
✓
विधान अ आणि ब दोन्ही बरोबर आहेत Both statements a and b are correct
✓ योग्य उत्तर (Correct Answer)
D
विधान अ आणि ब दोन्ही चूक आहेत Neither statement a nor b is correct
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (3) - सविस्तर स्पष्टीकरण

समवर्ती सूची (Concurrent List - सूची ३):

१. विधान (अ) बरोबर आहे: कलम २४६(२) नुसार समवर्ती सूचीतील विषयांवर संसद आणि राज्य विधिमंडळ या दोन्ही संस्थांना कायदे करण्याचा अधिकार आहे. जर दोघांच्या कायद्यात विरोध निर्माण झाल्यास संसदेचा कायदा प्रभावी ठरतो (कलम २५४).
२. विधान (ब) बरोबर आहे: मूळ राज्यघटनेत समवर्ती सूचीत ४७ विषय होते, सध्या यात ५२ विषय आहेत. यामध्ये फौजदारी कायदा, फौजदारी प्रक्रिया, दिवाणी प्रक्रिया, विवाह व घटस्फोट, दत्तकविधान, शिक्षण, वने, वन्यजीव संरक्षण, मापे व वजने आणि कामगार कल्याण यांसारख्या महत्त्वाच्या विषयांचा समावेश आहे (४२ व्या घटनादुरुस्तीने ५ विषय राज्य सूचीतून समवर्ती सूचीत हलवले गेले).

त्यामुळे दोन्ही विधाने अचूक असल्याने पर्याय ३ (अ आणि ब दोन्ही बरोबर) हे योग्य उत्तर आहे.

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

समवर्ती सूचीची संकल्पना ऑस्ट्रेलियाच्या राज्यघटनेवरून घेण्यात आली आहे. मूळ विषय = ४७; सध्याचे विषय = ५२. ४२ व्या घटनादुरुस्तीने (१९७६) शिक्षण, वने, वन्यजीव संरक्षण, वजने व मापे, आणि कनिष्ठ न्यायालयांचे संघटन हे ५ विषय समवर्ती सूचीत समाविष्ट केले.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Concurrent List (List III of the Seventh Schedule):

1. Statement (a) is correct: Under Article 246(2), both the Union Parliament and State Legislatures possess concurrent competence to legislate on matters enumerated in List III. In case of conflict, the central legislation prevails (Article 254).
2. Statement (b) is correct: Originally containing 47 entries, the Concurrent List currently comprises 52 entries, including criminal law and procedure, civil procedure, marriage and divorce, forests, education, protection of wild animals and birds, and weights and measures.

As both statements are factually sound, Option 3 (Both statements a and b are correct) is the right answer.

💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

Concurrent List was borrowed from the Australian Constitution. The 42nd Amendment Act (1976) transferred 5 subjects from State List to Concurrent List: Education, Forests, Weights & Measures, Protection of Wild Animals/Birds, and Administration of Justice.

जाहिरात • ADVERTISEMENT

📱 ५०,०००+ MPSC सराव प्रश्न व टेस्ट सिरीज मोफत!

MPSC गट-क, गट-ब आणि राज्यसेवा परीक्षेच्या सर्व मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) थेट मोबाईलवर सोडवा.

Google Play वरून ॲप मिळवा 📲
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF (Year Wise) → Combine Study Guide →