अचूक उत्तर: पर्याय (3) फक्त i, ii आणि iv
सविस्तर घटनात्मक विश्लेषण:
राष्ट्रपतींचे निर्वाचक मंडळ (अनुच्छेद 54):
संविधानाच्या कलम 54 नुसार भारताच्या राष्ट्रपतींची निवड एका निर्वाचक मंडळाद्वारे (Electoral College) केली जाते. यात खालील सदस्यांचा समावेश होतो:
1.
(i) संसदेच्या दोन्ही सभागृहांचे (लोकसभा व राज्यसभा) निवडून आलेले सदस्य (Elected MPs).
2.
(ii) सर्व घटक राज्यांच्या विधानसभांचे निवडून आलेले सदस्य (Elected MLAs).
3.
(iv) दिल्ली आणि पुदुच्चेरी या केंद्रशासित प्रदेशांच्या विधानसभांचे निवडून आलेले सदस्य (70 वी घटनादुरुस्ती कायदा, 1992 अन्वये समाविष्ट).
कोणाचा समावेश होत नाही?
•
संसदेचे नामनिर्देशित (Nominated) सदस्य.
•
राज्य विधानपरिषदांचे (Legislative Councils) कोणतेही सदस्य (विधान iii चुकीचे आहे).
•
विधानसभांचे नामनिर्देशित सदस्य.
म्हणून बरोबर विधाने फक्त i, ii आणि iv ही आहेत (पर्याय 3).
📌 MPSC परीक्षा टीप: राष्ट्रपतींच्या निवडणुकीत (कलम 54) केवळ निर्वाचित (Elected) सदस्यच भाग घेतात; विधानपरिषदेचे सदस्य किंवा कोणतेही नामनिर्देशित सदस्य मतदानात भाग घेत नाहीत!
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option (3) Only i, ii and iv
Detailed Constitutional Analysis:
The Electoral College of the President of India (Article 54):
Under Article 54, the President is elected by an Electoral College consisting of:
1.
(i) The elected members of both Houses of Parliament (Lok Sabha & Rajya Sabha).
2.
(ii) The elected members of the Legislative Assemblies of the States (MLAs).
3.
(iv) The elected members of the Legislative Assemblies of the Union Territories of Delhi and Puducherry (added by the 70th Constitutional Amendment Act, 1992).
Who are excluded?
•
Nominated members of Parliament.
•
Members (both elected and nominated) of State Legislative Councils (Vidhan Parishad - statement iii is false).
•
Nominated members of State Assemblies.
Hence, the correct statements are Only i, ii, and iv (Option 3).
📌 MPSC Exam Tip: Only ELECTED members of Lok Sabha, Rajya Sabha, State Assemblies, and Assemblies of Delhi & Puducherry vote in presidential elections; Legislative Councils never participate.
