माहिती अधिकाराच्या कायद्याअंतर्गत पुढील विधानांचा विचार करा: अ) “माहितीचा अधिकार'' याचा अर्थ कोणत्याही सार्वजनिक अथवा खाजगी प्राधिकरणाकडे असलेली किंवा त्याच्या नियंत्रणात असलेली व या अधिनियमांद्वारे मिळवता येण्याजोगी माहिती मिळवण्याचा अधिकार. ब) या अधिनियमनाच्या सर्व तरतुदी तो अधिनियम अधिनियमित झाल्यापासून एकशे विसाव्या दिवशी अंमलात आल्या. पर्यायी उत्तरे:
EN
Consider the following statements under the Right to Information Act:
a) "Right to information" means the right to information accessible under this Act which is held by or under the control of any public or private authority.
b) All provisions of this Act came into force on the one hundred and twentieth day of its enactment.
Alternative answers:
अचूक उत्तर: पर्याय (३) [अ आणि ब दोन्ही चूक]
सविस्तर कायदेशीर विश्लेषण:
•
विधान 'अ' चुकीचे आहे: कलम २(जे) नुसार 'माहितीचा अधिकार' म्हणजे कोणत्याही सार्वजनिक प्राधिकरणाकडे (Public Authority) असलेली किंवा त्याच्या नियंत्रणात असलेली माहिती मिळवण्याचा अधिकार. यामध्ये खाजगी प्राधिकरणाचा (Private Authority) थेट समावेश होत नाही (खाजगी संस्थेची केवळ तेवढीच माहिती मिळू शकते जी एखाद्या कायद्यान्वये सार्वजनिक प्राधिकरणाला मिळवता येते). त्यामुळे विधानात खाजगी प्राधिकरणाचा सरसकट उल्लेख असल्याने ते चुकीचे आहे.
•
विधान 'ब' चुकीचे आहे: कलम १(३) नुसार, या अधिनियमातील कलम ४(१), ५(१), ५(२), १२, १३, १५, १६, २४, २७ आणि २८ ही कलमे त्वरित (१५ जून २००५ रोजी) अंमलात आली, आणि या अधिनियमाच्या उर्वरित तरतुदी त्याच्या अधिनियमित झाल्यापासून १२० व्या दिवशी (१२ ऑक्टोबर २००५) अंमलात आल्या. विधानात 'सर्व तरतुदी १२० व्या दिवशी अंमलात आल्या' असा दावा केल्याने हे विधान चुकीचे आहे.
त्यामुळे अ आणि ब दोन्ही विधाने चूक आहेत.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
📌 MPSC परीक्षा टीप:
•
कलम १(३): १५ जून २००५ रोजी लगेच लागू झालेली कलमे: कलम ४(१), ५(१), ५(२), १२, १३, १५, १६, २४, २७ आणि २८.
•
उर्वरित सर्व तरतुदी १२० व्या दिवशी (१२ ऑक्टोबर २००५) लागू झाल्या.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option (3) [Both a and b are incorrect]
Detailed Legal Analysis:
•
Statement 'a' is incorrect: Under Section 2(j), "right to information" means the right to information held by or under the control of any public authority, NOT private authorities. Private bodies are not directly subject to RTI.
•
Statement 'b' is incorrect: Under Section 1(3), the provisions of Sections 4(1), 5(1), 5(2), 12, 13, 15, 16, 24, 27, and 28 came into force immediately on enactment (15 June 2005), and only the remaining provisions came into force on the 120th day (12 October 2005). Claiming that "all provisions" came into force on the 120th day is factually and legally incorrect.
Therefore, both statements a and b are incorrect.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
📌 MPSC Exam Tip:
•
Section 1(3) Staggered Enforcement:
•
Enacted: 15 June 2005 (Immediate: Sec 4(1), 5, 12, 13, 15, 16, 24, 27, 28).
•
120th Day (12 October 2005): Balance provisions came into force.