🎯

लक्ष्य परीक्षा

संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा

⏱️

अपेक्षित वेळ

३० ते ४५ सेकंद

⚖️

गुणदान पद्धत

+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह

📊

काठिण्य पातळी

मध्यम (७४% अचूकता)

भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था Combine Group B Pre 2021 MEDIUM

महाराष्ट्राच्या संदर्भात खालील विधाने विचारात घ्या : अ) जिल्हा परिषदेची बैठक जेंव्हा आवश्यक असेल तेंव्हा भरविता येईल परंतू मागील बैठक आणि पुढील बैठकीच्या तारखेत एक महिन्यापेक्षा जास्त अंतर नसावे. ब) जिल्हा परिषद अध्यक्ष एक-पंचमांश पेक्षा कमी नाही इतक्या सदस्यांच्या लेखी विनंतीनुसार विशेष बैठक बोलावू शकतात. क) प्रत्येक बैठकीचे अध्यक्षस्थान-अध्यक्षाने आणि त्याच्या अनुपस्थिती मध्ये उपाध्यक्षाने भूषविले पाहिजे. ड) अध्यक्ष आणि उपाध्यक्ष यांच्या अनुपस्थिती मध्ये बैठकीचे अध्यक्षस्थान विषय समितीचा सभापती भूषविल. वरीलपैकी कोणती विधाने बरोबर आहेत ?

EN Consider the following statements with respect to Maharashtra: (a) The meeting of Zilla Parishad may be convened whenever necessary, provided that not more than one month shall intervene between the last meeting and the date of the next meeting. (b) The President of Zilla Parishad may convene a special meeting upon written request of not less than one-fifth of the members. (c) Every meeting shall be presided over by the President, and in his absence, by the Vice-President. (d) In the absence of both President and Vice-President, the meeting shall be presided over by the Chairman of a Subject Committee. Which of the above statements are correct?

💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:

फक्त अ, ब आणि क

Only (a), (b) and (c)

फक्त ब, क आणि ड

Only (b), (c) and (d)

फक्त ब आणि क

Only (b) and (c)

वरील सर्व

All of the above

जाहिरात • ADVERTISEMENT

verified योग्य उत्तर: पर्याय (1) - सविस्तर स्पष्टीकरण

अचूक उत्तर: पर्याय (१) [फक्त अ, ब आणि क]

विस्तृत स्पष्टीकरण:

महाराष्ट्र जिल्हा परिषद व पंचायत समिती अधिनियम, १९६१ मधील बैठकांसंबंधीच्या तरतुदी (कलम १११):

• विधान (अ): जिल्हा परिषदेची बैठक गरजेनुसार भरवता येते (कायद्यातील मुख्य मर्यादा ३ महिन्यांची असली तरी MPSC उत्तरतालिकेनुसार विधान अ, ब व क बरोबर मानले गेले आहे).

• विधान (ब) बरोबर आहे: कलम १११(३) नुसार, जिल्हा परिषदेच्या एकूण सदस्यसंख्येच्या किमान एक-पंचमांश (१/५) सदस्यांनी लेखी विनंती केल्यास अध्यक्ष विशेष बैठक बोलावतात.

• विधान (क) बरोबर आहे: कलम १११(५) नुसार, परिषदेच्या प्रत्येक बैठकीचे अध्यक्षस्थान अध्यक्ष भूषवतील आणि त्यांच्या अनुपस्थितीत उपाध्यक्ष भूषवतील.

• विधान (ड) चुकीचे आहे: अध्यक्ष व उपाध्यक्ष दोघेही गैरहजर असतील, तर बैठकीचे अध्यक्षस्थान विषय समितीचा सभापती नव्हे, तर उपस्थित सदस्यांमधून निवडलेला सदस्य भूषवतो (Subject Committee Chairman नव्हे).

• म्हणून पर्याय (१) 'फक्त अ, ब आणि क' हे अचूक उत्तर आहे.

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

📌 MPSC परीक्षा टीप: MZP & PS कायद्याच्या कलम १११ नुसार अध्यक्ष व उपाध्यक्ष दोघांच्या अनुपस्थितीत सभेचे अध्यक्षस्थान हजर असलेल्या सदस्यांनी आपल्यामधून निवडलेला सदस्य भूषवतो.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: Option (1) [Only (a), (b) and (c)]

Detailed Explanation:

Analysis of Section 111 of the Maharashtra Zilla Parishads and Panchayat Samitis Act, 1961 regarding meetings:

• Statement (a): Meetings may be convened whenever necessary as part of regular business.

• Statement (b) is correct: Under Section 111(3), the President shall call a special meeting on the written requisition of not less than one-fifth (1/5) of the total number of councilors.

• Statement (c) is correct: Under Section 111(5), every meeting is presided over by the President, and in his absence, by the Vice-President.

• Statement (d) is incorrect: If both the President and Vice-President are absent, the councilors present must choose one of the members present to preside, not specifically a Chairman of a Subject Committee.

• Therefore, in accordance with official evaluation, Option (1) 'Only (a), (b) and (c)' is the correct answer.

💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

📌 MPSC Exam Tip: Under Section 111(5), if both President and Vice-President are absent, the members present elect one from amongst themselves to preside over the meeting.

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)

✓ पर्याय (1) फक्त अ, ब आणि क (अचूक उत्तर): [gold]**अचूक उत्तर: पर्याय (१) [फक्त अ, ब आणि क]**[/gold]

⚠️ पर्याय (2) फक्त ब, क आणि ड (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.

⚠️ पर्याय (3) फक्त ब आणि क (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.

✗ पर्याय (4) वरील सर्व (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).

💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.

assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'जिल्हा परिषद रचना, स्थायी समिती व जिल्हा प्रशासन' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC संयुक्त गट-क मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट २ (पेपर २: सामान्य अध्ययन व बुद्धिमत्ता)

quiz 100 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 100 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC संयुक्त गट-ब मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट २ (पेपर २: सामान्य अध्ययन व बुद्धिमत्ता)

quiz 100 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 100 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC राज्यसेवा मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट २ (GS-2: भारतीय संविधान व राजकारण)

quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 150 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था विशेष चाचणी ०१

quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण

menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: जिल्हा परिषद रचना, स्थायी समिती व जिल्हा प्रशासन

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'जिल्हा परिषद रचना, स्थायी समिती व जिल्हा प्रशासन' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र.	परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1	परीक्षेतील अभ्यासक्रम: भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था विषयांतर्गत 'जिल्हा परिषद रचना, स्थायी समिती व जिल्हा प्रशासन' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2	तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3	मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4	वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5	उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.

📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था विषयातील 'जिल्हा परिषद रचना, स्थायी समिती व जिल्हा प्रशासन' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

या प्रश्नाचे अचूक उत्तर 'फक्त अ, ब आणि क' हे असून ते 'जिल्हा परिषद रचना, स्थायी समिती व जिल्हा प्रशासन' या अभ्यास घटकाशी संबंधित आहे.
MPSC पूर्व व मुख्य परीक्षांमध्ये थेट संकल्पनात्मक प्रश्न विचारून विद्यार्थ्यांच्या मूलभूत आकलनाची चाचणी घेतली जाते.
परीक्षेत नकारात्मक गुणपद्धत (-०.२५) असल्यामुळे खात्री असल्यासच उत्तर निश्चित करावे.
संबंधित घटकाचे मूळ स्रोत, पाठ्यपुस्तके आणि आयोगाच्या अधिकृत संदर्भ ग्रंथांचा आधार घेऊन नियमित सराव करावा.
MPSC Abhyas Academy ॲपवर या घटकावरील ५०+ मोफत सराव प्रश्न व ऑल-महाराष्ट्र रँक उपलब्ध आहेत.

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)

हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more

हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.

'जिल्हा परिषद रचना, स्थायी समिती व जिल्हा प्रशासन' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more

या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.

MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more

MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.

quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)

जाहिरात • ADVERTISEMENT

📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

घटक सराव चाचणी

🏆 चाचणी निकाल व ऑल-महाराष्ट्र रँक

WhatsApp झटपट लॉगिन