उप-मुख्यमंत्री पदाबाबतच्या विधानांचा विचार करा : अ. पद घटनात्मक नाही. ब. राजकीय सोय म्हणून नेमणूक केली जाते. क. हे पद कॅबिनेट मंत्राच्या दर्जाचे आहे. ड. हे पद आघाडीच्या आणि स्थानिक राजकारणाची निष्पत्ती आहे. वरीलपैकी कोणती विधाने बरोबर आहेत ?
EN
Consider the statements regarding the post of Deputy Chief Minister:
a. The post is not constitutional.
b. The appointment is made for political convenience.
c. This post carries the rank of a Cabinet Minister.
d. This post is the outcome of coalition and local politics.
Which of the above statements are correct?
स्पष्टीकरण:
योग्य उत्तर पर्याय ४ (वरील सर्व) आहे.
•
उप-मुख्यमंत्री पदाचे सर्वसमावेशक विश्लेषण:
•
अ. पद घटनात्मक नाही - बरोबर: भारतीय संविधानाच्या कोणत्याही कलमात 'उपमुख्यमंत्री' या पदाचा उल्लेख नाही.
•
ब. राजकीय सोय म्हणून नेमणूक केली जाते - बरोबर: हे पद पक्षांतर्गत असंतोष शमवण्यासाठी किंवा आघाडी सरकारमध्ये सत्तेचे समतोल वाटप करण्यासाठी राजकीय सोय म्हणून निर्माण केले जाते.
•
क. हे पद कॅबिनेट मंत्र्याच्या दर्जाचे आहे - बरोबर: उपमुख्यमंत्र्यांना स्वतंत्र घटनात्मक अधिकार नसतात; त्यांना कॅबिनेट मंत्र्याचा दर्जा, वेतन, भत्ते आणि सुविधा मिळतात.
•
ड. हे पद आघाडीच्या आणि स्थानिक राजकारणाची निष्पत्ती आहे - बरोबर: बहुपक्षीय आघाडी राजकारणात (Coalition politics) सत्तेत भागीदार असलेल्या पक्षांना सामावून घेण्यासाठी हे पद वापरले जाते.
•
त्यामुळे दिलेली चारही विधाने (अ, ब, क, ड) बरोबर आहेत.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
महाराष्ट्राचे पहिले उपमुख्यमंत्री नासिकराव तिरपुडे (१९७८, वसंतदादा पाटील यांच्या मंत्रिमंडळात) हे होते. उपमुख्यमंत्र्यांचा शपथविधी हा सामान्य कॅबिनेट मंत्र्याप्रमाणेच होतो.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Explanation:
The correct answer is Option 4 (All of the above).
•
Comprehensive Analysis of the Office of Deputy Chief Minister:
•
(a) The post is not constitutional (Correct): There is zero reference to a Deputy Chief Minister in the constitutional text.
•
(b) Appointment is for political convenience (Correct): The post is created solely to accommodate coalition allies or balance factional/regional interests within the ruling party.
•
(c) Carries the rank of a Cabinet Minister (Correct): A Deputy Chief Minister enjoys the protocol status, salary, perks, and administrative rank of an ordinary Cabinet Minister.
•
(d) Outcome of coalition and local politics (Correct): The widespread use of Deputy Chief Ministers is directly correlated with coalition governance and regional political exigencies.
•
Hence, all four statements are correct.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Maharashtra's first Deputy Chief Minister was Nasikrao Tirpude in 1978 in the coalition ministry of Vasantdada Patil.