मानवी रक्तातील पांढऱ्या रक्तपेशींच्या (WBCs / Leukocytes) विविध प्रकारांचा विचार करता, निरोगी प्रौढ मानवाच्या शरीरात खालीलपैकी कोणत्या प्रकारच्या पेशींचे प्रमाण सर्वाधिक (६० ते ७०%) असते?
EN
Considering the different types of White Blood Cells (leukocytes) in human blood, which cell type is the most abundant (accounting for 60 to 70% of total WBC count) in a healthy adult?
स्पष्टीकरण:
पर्याय (४) हे योग्य उत्तर आहे.
•
न्यूट्रोफिल्स (Neutrophils): मानवी रक्तातील पांढऱ्या रक्तपेशींमध्ये सर्वाधिक संख्या न्यूट्रोफिल्सची असते (एकूण WBC पैकी सुमारे ६०% ते ७०%).
•
हे कणिकायुक्त पांढऱ्या पेशी (Granulocytes) असून यांचे केंद्रक ३ ते ५ खंडांचे (multilobed) असते. कोणत्याही जिवाणू संसर्गाच्या वेळी संसर्गस्थळी सर्वप्रथम पोहोचून पेशीभक्षणाव्दारे (Phagocytosis) जंतूंचा नाश करणे हे यांचे मुख्य कार्य आहे.
इतर पांढऱ्या पेशींचे प्रमाण:
•
लिम्फोसाइट्स (Lymphocytes): सुमारे २०% ते २५% (दुसऱ्या क्रमांकावर सर्वाधिक, प्रतिपिंडे निर्मिती).
•
मोनोसाइट्स (Monocytes): सुमारे ३% ते ८% (आकाराने सर्वात मोठ्या पांढऱ्या पेशी).
•
इओसिनोफिल्स (Eosinophils): सुमारे २% ते ३% (ॲलर्जी व परजीवी जंतांविरुद्ध कार्य).
•
बेसोफिल्स (Basophils): सुमारे ०.५% ते १% (सर्वात कमी संख्या; हिस्टामाइन, हेपॅरिन स्रवणारी).
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
WBC संख्या उतरता क्रम लक्षात ठेवण्याची सोपी युक्ती:
NLMEB (Never Let Monkeys Eat Bananas)
•
Neutrophils (६०-७०%) > Lymphocytes (२०-२५%) > Monocytes (३-८%) > Eosinophils (२-३%) > Basophils (०.५-१%).
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Explanation:
Option (4) is the correct answer.
•
Neutrophils: Neutrophils are the most abundant leukocyte in healthy human blood, comprising approximately 60% to 70% of all circulating WBCs.
•
They possess multilobed nuclei (3-5 lobes) and neutral-staining granules. As primary phagocytes, they are the first responders to bacterial infection sites, neutralizing microbes via phagocytosis and degranulation.
Relative Abundance of Other Leukocytes:
•
Lymphocytes: 20-25% (second most common, responsible for humoral and cell-mediated adaptive immunity).
•
Monocytes: 3-8% (largest WBC by physical size, differentiate into macrophages).
•
Eosinophils: 2-3% (allergic responses, fighting helminthic parasite infections).
•
Basophils: 0.5-1% (least common, secrete histamine, serotonin, and heparin).
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Mnemonic for leukocyte relative abundance:
NLMEB (Never Let Monkeys Eat Bananas)
Neutrophils (60-70%) > Lymphocytes (20-25%) > Monocytes (3-8%) > Eosinophils (2-3%) > Basophils (0.5-1%).