सराव केंद्र ➔
अर्थव्यवस्था व नियोजन MPSC Combine Group C Practice 2026 MEDIUM

भारतात लागू करण्यात आलेल्या वस्तू व सेवा कराच्या (GST) मूलभूत आर्थिक वैशिष्ट्यांचा विचार करता, खालीलपैकी कोणता प्रकार GST चा **नाही**?

EN Considering the structural characteristics of India's Goods and Services Tax (GST), which of the following is **NOT** a feature of GST?
✓
स्थूल मूल्य कर (Gross Value Tax) Gross Value Tax
✓ योग्य उत्तर (Correct Answer)
B
मूल्यवर्धित कर (Value-Added Tax) Value-Added Tax
C
अंतिम उपभोग कर (Consumption-based Tax) Consumption-based Tax
D
गंतव्यस्थान आधारित कर (Destination-based Tax) Destination-based Tax
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (1) - सविस्तर स्पष्टीकरण

योग्य उत्तर स्थूल मूल्य कर (Gross Value Tax) (पर्याय १) आहे.

सविस्तर विश्लेषण:

1. GST स्थूल मूल्य कर का नाही?
• 'स्थूल मूल्य कर' (Gross Value Tax) मध्ये उत्पादनाच्या प्रत्येक टप्प्यावर संपूर्ण मूल्यावर कर आकारला जातो आणि आधी भरलेल्या कराची कोणतीही वजावट मिळत नाही, ज्यामुळे करावर कर लागून 'कॅस्केडिंग इफेक्ट' (Cascading Effect) निर्माण होतो.
• जीएसटी हा स्थूल मूल्यावर लागत नाही, तर इनपुट टॅक्स क्रेडिट (ITC) वजा करून केवळ मूल्यवृद्धीवर (Value Addition) आकारला जातो.
2. GST ची खरी वैशिष्ट्ये:
• मूल्यवर्धित कर (Value-Added Tax): पुरवठा साखळीतील प्रत्येक टप्प्यावर झालेल्या निव्वळ मूल्यवर्धनावरच कर लागतो.
• गंतव्यस्थान आधारित कर (Destination-based Tax): ज्या राज्यात वस्तू किंवा सेवेचा प्रत्यक्ष उपभोग घेतला जातो, त्या राज्याला महसूल मिळतो.
• अंतिम उपभोग कर (Consumption Tax): अंतिम ग्राहकावर कराचा संपूर्ण भार पडतो.
💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

जीएसटी ही 'Destination-based, Multi-stage, Value-added Consumption Tax' प्रणाली आहे.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

The correct answer is Gross Value Tax (Option 1).

Detailed Analysis:

1. Why GST is NOT a Gross Value Tax:
• A gross value tax taxes the cumulative aggregate turnover at each point of transaction without granting input credits, causing tax cascading (tax-on-tax).
• GST strictly eliminates cascading through a comprehensive seamless Input Tax Credit (ITC) mechanism, ensuring tax is levied solely on the incremental value created.
2. Core Economic Pillars of GST:
• Value-Added Tax (VAT): Tax is collected only on value additions at each stage of supply.
• Destination-based Tax: Tax revenue accrues to the jurisdiction where consumption takes place, rather than the originating manufacturing state.
• Consumption-oriented: The ultimate economic incidence rests upon the final consumer.
💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

Definition to memorize for MPSC: GST is a comprehensive, multistage, destination-based, value-added consumption tax.

जाहिरात • ADVERTISEMENT

📱 ५०,०००+ MPSC सराव प्रश्न व टेस्ट सिरीज मोफत!

MPSC गट-क, गट-ब आणि राज्यसेवा परीक्षेच्या सर्व मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) थेट मोबाईलवर सोडवा.

Google Play वरून ॲप मिळवा 📲
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF (Year Wise) → Combine Study Guide →