भारतीय स्वातंत्र्यलढ्यादरम्यान बिहारमधील प्रख्यात स्वातंत्र्यसैनिक बाबु जनकधारी प्रसाद यांनी 'होम रुल लीग'ची (Home Rule League) शाखा खालीलपैकी कोणत्या ठिकाणी स्थापन केली होती? (१) वैशाली (२) जहानाबाद (३) कटिहार (४) मुझफ्फरपूर
EN
During the Indian freedom struggle, in which of the following places did the prominent freedom fighter of Bihar, Babu Janakdhari Prasad, establish a branch of the Home Rule League?
(1) Vaishali
(2) Jahanabad
(3) Katihar
(4) Muzaffarpur
योग्य उत्तर पर्याय (४) म्हणजेच मुझफ्फरपूर आहे.
सविस्तर विश्लेषण:
•
पर्याय (४) योग्य आहे: बाबु जनकधारी प्रसाद हे बिहारमधील एक निष्ठावान स्वातंत्र्यसैनिक व महात्मा गांधींचे निकटचे अनुयायी होते. १९१६ मध्ये भारतात होम रुल चळवळ सुरू झाल्यानंतर बिहारमध्येही तिचा प्रसार झाला. जनकधारी प्रसाद यांनी मुझफ्फरपूर (Muzaffarpur) येथे होम रुल लीगची शाखा स्थापन केली आणि या भागात लोकजागृती घडवून आणली. १९१७ च्या चंपारण सत्याग्रहादरम्यान महात्मा गांधींना कायदेशीर व स्थानिक मदत करण्यात त्यांचा महत्त्वाचा सहभाग होता.
इतर पर्यायांचे विश्लेषण:
•
पर्याय १, २ व ३ (वैशाली, जहानाबाद, कटिहार): ही बिहारमधील महत्त्वाची ऐतिहासिक शहरे आहेत, परंतु जनकधारी प्रसाद यांच्या होम रुल लीगच्या स्थापनेचे केंद्र मुझफ्फरपूर होते.
•
बिहारमध्ये होम रुल चळवळीची मुख्य प्रांतिक शाखा १६ डिसेंबर १९१६ रोजी बांकीपूर (पाटणा) येथे मौलाना मझहर-उल-हक यांच्या अध्यक्षतेखाली स्थापन करण्यात आली होती.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
बिहारमधील होम रुल चळवळ:
•
१६ डिसेंबर १९१६: बांकीपूर (पाटणा) येथे स्थापना; अध्यक्ष - मौलाना मझहर-उल-हक; उपाध्यक्ष - सरफराज हुसेन खान आणि राय बहादूर पूर्णेंदू नारायण सिन्हा.
•
मुझफ्फरपूर शाखा: जनकधारी प्रसाद.
•
सारण शाखा: ब्रजकिशोर प्रसाद.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
The correct answer is Option (4) i.e. Muzaffarpur.
Detailed Analysis:
•
Option (4) is correct: Babu Janakdhari Prasad was an esteemed nationalist leader from Bihar and a trusted confidant of Mahatma Gandhi during the Champaran campaign. Following the nationwide launch of the Home Rule movement in 1916, Janakdhari Prasad established and spearheaded the Home Rule League branch at Muzaffarpur in north Bihar, mobilizing youth and local intellectuals towards constitutional self-government.
Distractor Analysis:
•
Options 1, 2, and 3 (Vaishali, Jahanabad, Katihar): These are historic administrative centers in Bihar but were not the site of Janakdhari Prasad's Home Rule headquarters.
•
The principal provincial branch of the Home Rule League in Bihar was founded at Bankipore (Patna) on December 16, 1916 under the presidency of Maulana Mazhar-ul-Haq.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Home Rule movement in Bihar:
•
Bankipore (Patna) meeting: December 16, 1916, under Maulana Mazhar-ul-Haq (President) and Purnendu Narayan Sinha.
•
Muzaffarpur branch: Babu Janakdhari Prasad.
•
Saran branch: Brajkishore Prasad.