खालील विधानातून बरोबर विधान/ने शोधा : अ) चिकण मातीमध्ये पाणी आणि हवा हालचालीमध्ये बंधने येतात. ब) चिकण मातीची पाणी धारण क्षमता अधिक आहे. पर्यायी उत्तरे :
EN
Find the correct statement(s) from the following:
(a) In clay soils, the movement of water and air is restricted.
(b) Clay soils possess high water holding capacity.
Alternative Answers:
उत्तर: दोन्हीही अ आणि ब बरोबर आहेत (पर्याय 3)
महत्त्वाचे मुद्दे:
•
चिकणमातीची (Clay Soil) वैशिष्ट्ये:
•
विधान (अ) बरोबर: चिकण मातीत सूक्ष्म रंध्रांचे (Micropores) प्रमाण जास्त आणि मोठ्या रंध्रांचे (Macropores) प्रमाण खूप कमी असते. त्यामुळे पाणी दिल्यावर हवा खेळती राहत नाही आणि पाण्याचा निचरा अतिशय संथ होतो.
•
विधान (ब) बरोबर: चिकण कणांचा आकार अतिसूक्ष्म (< ०.००२ मिमी) आणि पृष्ठभागाचे क्षेत्रफळ प्रचंड असल्याने चिकण मातीची जलधारण क्षमता (Water Holding Capacity) वाळू किंवा पोयट्यापेक्षा सर्वात जास्त असते.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
चिकण मातीची पाणी धरून ठेवण्याची क्षमता सर्वाधिक असते, पण निचरा क्षमता अत्यंत कमी असते.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Answer: Both (a) and (b) are correct (Option 3)
Key Points:
•
Characteristics of Clay Soils:
•
Statement (a) is correct: Dominated by capillary micropores with high tortuosity; hydraulic conductivity and aeration exchange are severely restricted, leading to poor internal drainage.
•
Statement (b) is correct: Possesses immense specific surface area ($>800 \text{ m}^2/\text{g}$ for smectites), providing the highest total water-holding capacity among all mineral soil textural classes.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Clay soils combine maximum water retention capacity with poor internal aeration and low hydraulic permeability.