जमिनीचा सामु (pH) 7 पेक्षा जास्त असल्यास ________ जमीन म्हणतात.
EN
Soil with pH higher than 7 is called ___________ soil.
योग्य उत्तर: पर्याय 2 (विम्लधर्मीय / Alkaline)
स्पष्टीकरण:
जमिनीचा आम्ल-विम्ल निर्देशांक (Soil pH scale):
•
सामु (pH) 7 पेक्षा कमी (< 7.0): आम्लधर्मीय जमीन (Acidic soil) - हायड्रोजन (\(H^+\)) आणि ॲल्युमिनियम आयनांचे प्रमाण जास्त असते.
•
सामु (pH) बरोबर 7 (7.0): उदासीन जमीन (Neutral soil) - पिकांच्या वाढीसाठी सर्वोत्तम.
•
सामु (pH) 7 पेक्षा जास्त (> 7.0): विम्लधर्मीय / अल्कलाइन जमीन (Alkaline soil) - हायड्रॉक्सिल (\(OH^-\)) आयन व विनिमयशील कॅल्शियम, मॅग्नेशियम, सोडियमचे प्रमाण जास्त असते.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
•
आम्लधर्मीय जमिनी (pH < 7) सुधारण्यासाठी चुनखडी (Agricultural Lime / \(CaCO_3\)) वापरली जाते.
•
विम्लधर्मीय/चोपण जमिनी (pH > 8.5) सुधारण्यासाठी जिप्सम (\(CaSO_4 \cdot 2H_2O\)) किंवा गंधक (Sulphur) वापरले जाते.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option 2 (Alkaline)
Explanation:
Classification of soils based on soil reaction (pH scale):
•
pH < 7.0: Acidic soil (आम्लधर्मीय) - Dominated by exchangeable hydrogen (\(H^+\)) and aluminium (\(Al^{3+}\)) ions.
•
pH = 7.0: Neutral soil (उदासीन) - Equal concentration of \(H^+\) and \(OH^-\) ions, ideal for most cultivated crops.
•
pH > 7.0: Alkaline / Basic soil (विम्लधर्मीय) - Dominated by base cations (\(Ca^{2+}, Mg^{2+}, K^+, Na^+\)) and hydroxyl (\(OH^-\)) ions.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
•
Acidic soils (pH < 7) are amended using agricultural limestone (\(CaCO_3\)).
•
Alkaline/sodic soils (pH > 8.5) are reclaimed using gypsum (\(CaSO_4 \cdot 2H_2O\)) or elemental sulphur.