योग्य उत्तर: पर्याय १: (अ), (ब), (क), (ड) (सर्व विधाने बरोबर)
स्पष्टीकरण:
भारतातील राष्ट्रीय हवा गुणवत्ता निर्देशांकाबाबत (National Air Quality Index - AQI) दिलेली चारही विधाने (अ, ब, क, ड) सत्य आहेत:
विधानांचे सविस्तर विश्लेषण:
•
(अ) दररोज नोंद: केंद्रीय प्रदूषण नियंत्रण मंडळ (CPCB) विविध शहरांमधील हवेच्या गुणवत्तेचा दैनंदिन निर्देशांक दररोज दुपारी ४ वाजता जाहीर करते.
•
(ब) निर्देशांक जास्त = प्रदूषण जास्त: AQI चे मूल्य जितके जास्त असेल, तितकी हवेतील प्रदूषणाची पातळी अधिक असते आणि मानवी आरोग्याला असणारा धोका वाढतो.
•
(क) ० ते ५०० चे प्रमाण: भारतात AQI चे मोजमाप ० ते ५०० गुणांच्या श्रेणीमध्ये ६ वेगवेगळ्या वर्गांमध्ये (Categories) केले जाते.
•
(ड) मुख्य प्रदूषकांची नोंद: AQI मोजण्यासाठी ८ मुख्य हवेच्या प्रदूषकांची नोंद घेतली जाते: PM 10, PM 2.5, NO₂, SO₂, CO, O₃, NH₃ आणि Pb (शिसे).
AQI च्या ६ श्रेणी:
१.
चांगली (Good): ० - ५०
२.
समाधानकारक (Satisfactory): ५१ - १००
३.
मध्यम (Moderate): १०१ - २००
४.
खराब (Poor): २०१ - ३००
५.
अतिशय खराब (Very Poor): ३०१ - ४००
६.
गंभीर (Severe): ४०१ - ५००
भारताचा राष्ट्रीय हवा गुणवत्ता निर्देशांक (NAQI) १७ ऑक्टोबर २०१४ रोजी पर्यावरण मंत्रालयाने 'एक नंबर, एक रंग, एक वर्णन' (One Number-One Colour-One Description) या ब्रीदवाक्यासह सुरू केला.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option 1: (a), (b), (c), (d) (All statements are correct)
Explanation:
All four statements accurately articulate the structural framework and regulatory design of India's National Air Quality Index (AQI):
Detailed Verification:
•
(a) Daily Reporting: Continuous ambient monitoring stations record concentrations and broadcast daily AQI bulletins every afternoon at 4:00 PM.
•
(b) Index Correlation with Pollution: AQI operates on a monotonically increasing risk scale: higher numeric values indicate severe ambient toxicity and acute public health hazards.
•
(c) 0 to 500 Scale: Calibrated on an index spanning 0 to 500 points, stratified across six standardized color-coded categories.
•
(d) Monitored Criteria Pollutants: Computed from real-time ambient concentrations of eight target criteria pollutants: $PM_{10}$, $PM_{2.5}$, Nitrogen Dioxide ($NO_2$), Sulphur Dioxide ($SO_2$), Carbon Monoxide ($CO$), Ozone ($O_3$), Ammonia ($NH_3$), and Lead ($Pb$).
The Six AQI Categories:
1.
Good: 0–50
2.
Satisfactory: 51–100
3.
Moderate: 101–200
4.
Poor: 201–300
5.
Very Poor: 301–400
6.
Severe: 401–500
The National Air Quality Index was launched on 17 October 2014 under the Swachh Bharat Abhiyan with the motto 'One Number, One Colour, One Description'.
