DOTS हा उपचार कोणत्या रुग्णांसाठी आहे?
EN
For which patients is DOTS treatment?
योग्य उत्तर: पर्याय (4) क्षय (Tuberculosis)
स्पष्टीकरण:
DOTS उपचार पद्धतीची माहिती:
•
पूर्ण रूप: 'डायरेक्टली ऑब्झर्व्हड ट्रीटमेंट, शॉर्ट-कोर्स' (Directly Observed Treatment, Short-course - DOTS).
•
कोणत्या आजारासाठी? ही जागतिक आरोग्य संघटनेने (WHO) क्षयरोग (Tuberculosis - TB) या आजाराच्या प्रभावी उपचारासाठी सुरू केलेली आंतरराष्ट्रीय प्रमाणित औषधोपचार प्रणाली आहे.
•
DOTS ची संकल्पना:
•
क्षयरोगाची औषधे सलग ६ ते ९ महिने न चुकता घ्यावी लागतात. अनेक रुग्ण बरे वाटू लागल्यावर औषध अर्धवट सोडतात, ज्यामुळे 'एमडीआर-टीबी' (MDR-TB / औषधांना दाद न देणारा क्षयरोग) हा प्राणघातक प्रकार निर्माण होतो.
•
म्हणून DOTS प्रणालीमध्ये एक आरोग्य कार्यकर्ता किंवा जबाबदार व्यक्ती रुग्णाला स्वतःच्या देखरेखीखाली (Direct Observation) समोर उभे राहून औषधांच्या गोळ्या गिळायला लावतो.
•
यात आयसोनियाझिड (INH), रिफांपिसिन, पायराझिनामाईड आणि इथॅम्ब्युटॉल या चार प्रमुख गोळ्यांचा वापर केला जातो.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
भारताने 1993 मध्ये पायलट तत्त्वावर आणि 1997 मध्ये अधिकृतपणे सुधारित राष्ट्रीय क्षयरोग नियंत्रण कार्यक्रमात (RNTCP) DOTS प्रणाली लागू केली.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option (4) decay (Tuberculosis)
Explanation:
Clinical mandate and strategy of the DOTS protocol:
•
Full Form: Directly Observed Treatment, Short-course (DOTS).
•
Target Disease: Recommended globally by the World Health Organization (WHO) as the cornerstone therapeutic intervention for controlling and curing Tuberculosis (TB).
•
Operational Principle of DOTS:
•
Non-compliance and premature cessation of multi-month antitubercular therapy breeds drug resistance, leading to Multidrug-Resistant TB (MDR-TB) and Extensively Drug-Resistant TB (XDR-TB).
•
Under DOTS, an independent designated healthcare provider or community observer directly witnesses the tuberculosis patient swallowing every single prescribed dose of anti-TB medication.
•
Employs standardized short-course chemotherapy regimens incorporating bactericidal drugs: Isoniazid (H), Rifampicin (R), Pyrazinamide (Z), and Ethambutol (E).
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
India adopted the DOTS strategy under the Revised National Tuberculosis Control Programme (RNTCP) in 1997, now rebranded as the National Tuberculosis Elimination Programme (NTEP).