अनुसुचित जाती जमातींचे बाहुल्य असेल अशा मतदारसंघाला त्या जाती जमातींच्या उमेदवारासाठी कोणत्या सालापासून राखीव ठेवण्यात आले?
EN
From which year were constituencies having a concentration of Scheduled Castes and Scheduled Tribes reserved as single-member constituencies for candidates of those communities?
अचूक उत्तर: पर्याय (3) 1962
द्विसदस्यीय मतदारसंघांचे उच्चाटन व राखीव मतदारसंघांची निर्मिती:
•
पार्श्वभूमी: 1952 आणि 1957 च्या पहिल्या दोन सार्वत्रिक निवडणुकांमध्ये बहुतांश राखीव जागा या 'द्विसदस्यीय मतदारसंघां'त (Two-Member Constituencies) होत्या, जेथे एकाच मतदारसंघातून एक सर्वसाधारण आणि एक SC/ST उमेदवार निवडून दिला जात असे.
•
द्विसदस्यीय मतदारसंघ (निर्मूलन) कायदा, 1961: संसदेने हा कायदा संमत करून द्विसदस्यीय पद्धत पूर्णपणे रद्द केली आणि सर्व मतदारसंघांचे एकसदस्यीय (Single-Member) मतदारसंघात विभाजन केले.
•
अंमलबजावणी: 1962 च्या तिसऱ्या सार्वत्रिक निवडणुकीपासून ज्या मतदारसंघात अनुसूचित जाती व जमातींचे बाहुल्य होते, ते मतदारसंघ केवळ त्या जाती-जमातींच्या उमेदवारांसाठी स्वतंत्रपणे राखीव ठेवण्यात आले.
•
म्हणून अचूक वर्ष 1962 आहे.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
📌 MPSC परीक्षा टीप:
•
Two-Member Constituencies (Abolition) Act: संमत झाला 1961 मध्ये.
•
प्रत्यक्ष पहिली निवडणूक ज्यामध्ये ही पद्धत लागू झाली: 1962 (तिसरी लोकसभा).
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option (3) 1962
Abolition of Two-Member Constituencies and Creation of Reserved Seats:
•
Background: In the 1952 and 1957 General Elections, reserved seats were predominantly filled via 'Two-Member Constituencies', where voters elected one general candidate and one SC/ST candidate from the same constituency.
•
Two-Member Constituencies (Abolition) Act, 1961: Parliament enacted this legislation to abolish double-member seats and convert all parliamentary and assembly constituencies into single-member constituencies.
•
Implementation: Commencing from the 1962 General Elections (Third Lok Sabha), constituencies with significant concentrations of SC/ST population were demarcated as exclusive single-member reserved constituencies.
•
Hence, the correct year is 1962.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
📌 MPSC Exam Tip:
•
Two-Member Constituencies (Abolition) Act was passed in 1961.
•
Applied for the first time in the 1962 General Elections.