योग्य कथने ओळखा. अ) कोर्ट मार्शल बाबतचे सर्व अधिकार राष्ट्रपतीला आहे. ब) कोर्ट मार्शल बाबतचे काही अधिकार राज्यपालाला आहे. क) मृत्यू दंडाची शिक्षा राष्ट्रपती क्षमा करू शकतात. ड) मृत्यू दंडाची शिक्षा राज्यपाल सुद्धा करू शकतात. पर्यायी उत्तरे:
EN
Identify the correct statements:
a) The President has all powers regarding Court Martial.
b) The Governor has some powers regarding Court Martial.
c) The President can pardon a death sentence.
d) The Governor can also pardon a death sentence.
Alternative answers:
अचूक उत्तर: पर्याय (3) फक्त अ, क
सविस्तर घटनात्मक विश्लेषण:
राष्ट्रपती (अनुच्छेद 72) व राज्यपाल (अनुच्छेद 161) यांच्या क्षमादान अधिकारांची तुलना:
1.
विधान (अ) बरोबर: अनुच्छेद 72(1)(a) नुसार, लष्करी न्यायालयाने (Court Martial) दिलेल्या कोणत्याही शिक्षेबाबत क्षमा (Pardon), सूट किंवा निलंबन करण्याचे सर्व अधिकार केवळ राष्ट्रपतींना आहेत.
2.
विधान (ब) चूक: राज्यपालांना कोर्ट मार्शलने दिलेल्या शिक्षेबाबत कोणतेही अधिकार नाहीत (अनुच्छेद 161 मध्ये कोर्ट मार्शलचा समावेश नाही).
3.
विधान (क) बरोबर: अनुच्छेद 72(1)(c) नुसार, कोणत्याही गुन्ह्यासाठी झालेल्या मृत्युदंडाच्या शिक्षेला (Death Sentence) पूर्णपणे क्षमा (Pardon) करण्याचा अधिकार राष्ट्रपतींना आहे.
4.
विधान (ड) चूक: राज्यपाल मृत्युदंडाची शिक्षा पूर्णपणे क्षमा (Pardon) करू शकत नाहीत; ते मृत्युदंडाची शिक्षा निलंबित (Suspend), सूट (Remit) किंवा सौम्य (Commute) करू शकतात, परंतु फाशी रद्द करून पूर्ण माफी (Pardon) देण्याचा अधिकार केवळ राष्ट्रपतींनाच आहे.
म्हणून सत्य विधाने फक्त अ आणि क ही आहेत (पर्याय 3).
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
📌 MPSC परीक्षा टीप:
•
कोर्ट मार्शल: केवळ राष्ट्रपतींना अधिकार आहेत, राज्यपालांना अजिबात नाहीत.
•
मृत्युदंडाची पूर्ण क्षमा (Pardon): केवळ राष्ट्रपती करू शकतात, राज्यपाल करू शकत नाहीत.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option (3) Only a, c
Detailed Constitutional Analysis:
Comparison between the Pardoning Powers of the President (Art. 72) and the Governor (Art. 161):
1.
Statement (a) is correct: Under Article 72(1)(a), the President has exclusive power to grant pardons, reprieves, respites, or remissions in all cases where the sentence is by a Court Martial.
2.
Statement (b) is incorrect: The Governor has zero power in respect of sentences awarded by a Court Martial.
3.
Statement (c) is correct: Under Article 72(1)(c), the President can grant complete pardon in all cases where the punishment is a sentence of death.
4.
Statement (d) is incorrect: The Governor cannot completely pardon a death sentence; the Governor can only suspend, remit, or commute a death sentence, but cannot pardon it.
Hence, the correct statements are Only a and c (Option 3).
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
📌 MPSC Exam Tip:
•
Court Martial punishments: Pardoning power belongs exclusively to the President.
•
Death Sentence: Complete pardon (Pardon) can only be granted by the President.