योग्य कथन/ने ओळखा. (a) कायद्यासमोर समानतेचा अधिकार आणि धार्मिक स्वातंत्र्याचा अधिकार नागरिक व परकीय यांना सुद्धा उपलब्ध आहे. (b) अभिव्यक्ती स्वातंत्र्याचा अधिकार, संमेलनाचा अधिकार नागरिक व परकीय यांना उपलब्ध आहे. पर्यायी उत्तरे :
EN
Identify the correct statement(s):
(a) The Right to Equality before Law and the Right to Freedom of Religion are available to both citizens and foreigners.
(b) The Right to Freedom of Expression and the Right to Assemble are available to both citizens and foreigners.
Alternative answers:
1) Only (a)
2) Only (b)
3) Both (a) and (b)
4) None of the above
अचूक उत्तर: पर्याय (1) फक्त (a)
सविस्तर विश्लेषण:
भारतीय राज्यघटनेतील मूलभूत हक्कांचे नागरिक आणि परकीय व्यक्ती यांच्यातील वर्गीकरण खालीलप्रमाणे आहे:
•
विधान (a) बरोबर आहे: कायद्यासमोर समानतेचा अधिकार (कलम 14) आणि धार्मिक स्वातंत्र्याचा अधिकार (कलमे 25, 26, 27, 28) हे भारतीय नागरिक आणि परकीय व्यक्ती (Foreigners) या दोघांनाही उपलब्ध आहेत.
•
विधान (b) चुकीचे आहे: कलम 19 अंतर्गत दिलेले अभिव्यक्ती स्वातंत्र्याचा अधिकार (कलम 19(1)(a)) आणि शांततापूर्वक संमेलनाचा अधिकार (कलम 19(1)(b)) हे केवळ आणि केवळ भारतीय नागरिकांनाच उपलब्ध आहेत, ते परकीय व्यक्तींना उपलब्ध नाहीत.
•
केवळ नागरिकांना मिळणारे हक्क: कलमे 15, 16, 19, 29 आणि 30.
•
नागरिक व परकीय दोघांना मिळणारे हक्क: कलमे 14, 20, 21, 21A, 22, 23, 24, 25, 26, 27 आणि 28.
त्यामुळे केवळ विधान (a) बरोबर आहे.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
📌 MPSC परीक्षा टीप: केवळ भारतीय नागरिकांना उपलब्ध असलेले 5 मूलभूत हक्क पाठ ठेवा: कलमे 15, 16, 19, 29 आणि 30. उर्वरित सर्व मूलभूत हक्क परकीय नागरिकांनाही (शत्रू परकीय वगळता) उपलब्ध असतात.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option (1) Only (a)
Detailed Analysis:
Fundamental Rights under the Constitution are bifurcated between citizens and non-citizens:
•
Statement (a) is correct: Equality before Law (Article 14) and Freedom of Religion (Articles 25 to 28) are available to all persons, whether citizens or foreigners.
•
Statement (b) is incorrect: The six fundamental freedoms under Article 19—including freedom of expression (19(1)(a)) and right to assemble peacefully (19(1)(b))—are available exclusively to citizens of India, and NOT to foreigners.
•
Fundamental Rights available ONLY to Citizens: Articles 15, 16, 19, 29, and 30.
•
Fundamental Rights available to BOTH Citizens and Foreigners (except enemy aliens): Articles 14, 20, 21, 21A, 22, 23, 24, 25, 26, 27, and 28.
Thus, only statement (a) is correct.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
📌 MPSC Exam Tip: Remember the exclusive five for Indian citizens: Articles 15, 16, 19, 29, and 30. All other fundamental rights apply to foreigners as well (except enemy aliens).