खालीलपैकी योग्य विधाने ओळखा. अ. उपराष्ट्रपती हे राज्यसभेचे पदसिद्ध सभापती असतील व ते कोणतेही अन्य लाभाचे पद धारण करणार नाहीत. ब. उपराष्ट्रपती जेव्हा अनुच्छेद 65 अन्वये राष्ट्रपती म्हणून कार्य करतील किंवा राष्ट्रपतींची कार्ये पार पाडतील, तेव्हा अशा कोणताही कालावधीत ते राज्यसभेच्या सभापती पदाची कर्तव्ये पार पाडणार नाहीत. क. अशा कोणत्याही कालावधीत, जेव्हा उपराष्ट्रपती हे राष्ट्रपती म्हणून कार्य करतील, तेव्हा अनुच्छेद 97 अन्वये राज्यसभेच्या सभापतींना प्रदेय असलेले कोणतेही वेतन व भत्ते मिळण्यास हक्कदार असेल.
EN
Identify the correct statements:
(a) The Vice-President shall be ex-officio Chairman of the Council of States and shall not hold any other office of profit.
(b) When the Vice-President acts as President or discharges the functions of the President under Article 65, they shall not perform the duties of the office of Chairman of the Council of States.
(c) During any period when the Vice-President acts as President, they shall be entitled to receive any salary and allowances payable to the Chairman of the Council of States under Article 97.
योग्य उत्तर: पर्याय १ (फक्त अ, ब)
सविस्तर विश्लेषण:
उपराष्ट्रपतींच्या घटनात्मक तरतुदींची तपासणी:
•
विधान अ बरोबर आहे: कलम ६४ नुसार उपराष्ट्रपती हे राज्यसभेचे पदसिद्ध सभापती (Ex-officio Chairman of the Council of States) असतात आणि ते कोणतेही अन्य लाभाचे पद धारण करू शकत नाहीत.
•
विधान ब बरोबर आहे: कलम ६४ आणि ६५(२) नुसार, जेव्हा उपराष्ट्रपती हे राष्ट्रपती म्हणून कार्य करतात किंवा राष्ट्रपतींची कार्ये पार पाडतात, तेव्हा त्या कालावधीत ते राज्यसभेच्या सभापती पदाची कर्तव्ये पार पाडणार नाहीत. (त्या काळात उपसभापती हे सभापती म्हणून काम पाहतात).
•
विधान क चुकीचे आहे: कलम ६५(३) आणि कलम ९७ नुसार, जेव्हा उपराष्ट्रपती हे राष्ट्रपती म्हणून कार्य करतात, तेव्हा त्यांना राज्यसभेच्या सभापतीचे वेतन-भत्ते मिळत नाहीत; तर त्यांना राष्ट्रपतींना मिळणारे वेतन, भत्ते आणि विशेषाधिकार प्राप्त होतात.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
•
उपराष्ट्रपती म्हणून संविधानात कोणतेही स्वतंत्र वेतन नाही. त्यांना राज्यसभेचे सभापती म्हणून वेतन मिळते.
•
राष्ट्रपती म्हणून कार्य करताना त्यांना राष्ट्रपतीचे वेतन (सध्या ₹५ लाख प्रतिमहा) मिळते.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option 1 (Only (a) and (b))
Detailed Explanation:
Analysis of constitutional provisions regarding the Vice-President:
•
Statement (a) is correct: Under Article 64, the Vice-President is ex-officio Chairman of the Council of States (Rajya Sabha) and shall not hold any other office of profit.
•
Statement (b) is correct: Under Article 64 and Article 65(2), during any period when the Vice-President acts as President or discharges presidential functions, they do not perform the duties of the Chairman of the Rajya Sabha.
•
Statement (c) is incorrect: Under Article 65(3) and Article 97, while acting as President, the Vice-President is not entitled to the salary of the Chairman of the Rajya Sabha; rather, they draw the emoluments, allowances, and privileges of the President of India.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
The Vice-President draws no salary in the capacity of Vice-President; they draw salary as Chairman of Rajya Sabha, except when acting as President (when they draw the President's salary).