उद्देशपत्रिकेबाबत खालीलपैकी योग्य कथने ओळखा. अ. बेरुबरी यूनियन प्रकरण (1960) मध्ये सर्वोच्च न्यायालयाने असे मत मांडले की, उद्देशपत्रिका ही संविधानाचा भाग आहे. ब. केशवानंद भारती प्रकरण (1973) मध्ये सर्वोच्च न्यायालयाने उद्देशपत्रिका ही संविधानाचा भाग असल्याचे म्हटले आहे. क. एल. आय. सी. ऑफ इंडिया प्रकरण (1995) मध्ये सर्वोच्च न्यायालयाने उद्देशपत्रिका ही संविधानाचा अविभाज्य भाग असल्याचे म्हटले आहे.
EN
Identify the correct statement(s) regarding the Preamble:
(a) In the Berubari Union case (1960), the Supreme Court opined that the Preamble is a part of the Constitution.
(b) In the Kesavananda Bharati case (1973), the Supreme Court held that the Preamble is a part of the Constitution.
(c) In the LIC of India case (1995), the Supreme Court held that the Preamble is an integral part of the Constitution.
(1) Only (a) and (b)
(2) Only (b) and (c)
(3) Only (a) and (c)
(4) All of the above
योग्य उत्तर: पर्याय २ (फक्त ब, क बरोबर आहेत / Only (b) and (c))
सविस्तर स्पष्टीकरण:
१.
विधान (अ) चूक आहे: बेरुबारी युनियन खटल्यात (१९६०) सर्वोच्च न्यायालयाने असे मत मांडले होते की, सरनामा हा घटनाकारांच्या मनाची किल्ली असला तरी 'तो संविधानाचा भाग नाही' (Preamble is NOT a part of the Constitution).
२.
विधान (ब) बरोबर आहे: केशवानंद भारती खटल्यात (१९७३) न्यायालयाने आपला जुना बेरुबारी निकाल फिरवून स्पष्टपणे निकाल दिला की, 'सरनामा हा संविधानाचा भाग आहे' (Preamble IS a part of the Constitution).
३.
विधान (क) बरोबर आहे: एल.आय.सी. ऑफ इंडिया खटल्यात (१९९५) सर्वोच्च न्यायालयाने पुन्हा शिक्कामोर्तब केले की, 'सरनामा हा संविधानाचा अविभाज्य भाग आहे' (Preamble is an integral part of the Constitution).
४.
त्यामुळे विधाने (ब) आणि (क) सत्य आहेत.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
•
बेरुबारी प्रकरण: १९६० (सरनामा भाग नाही).
•
केशवानंद भारती प्रकरण: १९७३ (सरनामा संविधानाचा भाग आहे आणि त्यात कलम ३६८ अन्वये दुरुस्ती करता येते).
•
एल.आय.सी. ऑफ इंडिया प्रकरण: १९९५ (सरनामा हा संविधानाचा अविभाज्य भाग आहे).
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option 2 (Only (b) and (c))
Detailed Explanation:
1.
Statement (a) is incorrect: In the *Berubari Union case (1960)*, the Supreme Court specifically held that the Preamble was a key to open the mind of the makers, but "the Preamble is NOT a part of the Constitution".
2.
Statement (b) is correct: In *Kesavananda Bharati (1973)*, the Supreme Court overruled its Berubari opinion and categorically held that "the Preamble IS a part of the Constitution".
3.
Statement (c) is correct: In *LIC of India v. Consumer Education and Research Centre (1995)*, the Supreme Court reaffirmed that the Preamble is an integral part of the Constitution.
4.
Hence, statements (b) and (c) are correct.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
•
Berubari Union (1960): Not a part.
•
Kesavananda Bharati (1973): Is a part (can be amended under Article 368 subject to Basic Structure).
•
LIC of India (1995): An integral part.