फौजदारी प्रक्रिया संहिता, 1973 मधील जामीन व बंधपत्रे याबाबतच्या तरतुदीच्या अनुषंगाने वेगळेपण ओळखा.
EN
Identify the odd one out with reference to the provisions regarding bail and bonds in the Code of Criminal Procedure, 1973:
अचूक उत्तर: पर्याय (३) कलम 438
सविस्तर कायदेशीर विश्लेषण:
•
प्रकरण ३३ (जामीन व बंधपत्रे) मधील कलमांचे विश्लेषण:
•
कलम ४३६: जामीनपात्र अपराधात जामीन (अटकेनंतरचा नियमित जामीन - Regular Post-Arrest Bail).
•
कलम ४३७: अजामीनपात्र अपराधात दंडाधिकाऱ्यांकडून जामीन (अटकेनंतरचा नियमित जामीन - Regular Post-Arrest Bail).
•
कलम ४३९: सत्र न्यायालय व उच्च न्यायालयाचे जामिनाबाबतचे विशेष अधिकार (अटकेनंतरचा नियमित जामीन - Regular Post-Arrest Bail).
•
कलम ४३८ (अटकपूर्व जामीन - Anticipatory Bail):
कलम ४३८ ही तरतूद अशी आहे जिथे व्यक्तीला अद्याप अटक झालेली नसते; केवळ अटक होण्याची वाजवी भीती (Apprehension of arrest) असते तेव्हा ती अटकेपूर्वीच जामिनासाठी उच्च न्यायालय किंवा सत्र न्यायालयात अर्ज करते.
•
इतर तीनही कलमे (४३६, ४३७, ४३९) ही प्रत्यक्ष अटकेनंतरच्या नियमित जामिनाशी संबंधित आहेत, तर कलम ४३८ हे अटकेपूर्वीच्या जामिनाशी (Anticipatory Bail) संबंधित असल्याने ते या गटात वेगळे (Odd one out) ठरते.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
📌 MPSC परीक्षा टीप:
जामिनाचे प्रकार व कलमे:
1.
कलम 436: जामीनपात्र गुन्ह्यातील नियमित जामीन (अटकेनंतर).
2.
कलम 437: दंडाधिकाऱ्यांकडून नियमित जामीन (अटकेनंतर).
3.
कलम 438: अटकपूर्व जामीन (Anticipatory Bail - अटकेपूर्वी) - सत्र न्यायालय व उच्च न्यायालय.
4.
कलम 439: सत्र व उच्च न्यायालयाचा नियमित जामीन (अटकेनंतर).
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option (3) Section 438
Detailed Legal Analysis:
•
Comparative Analysis of Bail Provisions under Chapter 33:
•
Section 436: Regular bail in bailable offences (operative strictly after arrest/custody).
•
Section 437: Regular bail in non-bailable offences by Magistrates (operative strictly after arrest/custody).
•
Section 439: Special powers of High Court and Sessions Court regarding regular bail (operative strictly after arrest/custody).
•
Section 438 (Anticipatory Bail): Operates in anticipation of arrest where the person is not yet arrested. It directs that in the event of arrest, such person shall be released on bail.
•
Because Section 438 is pre-arrest discretionary relief while Sections 436, 437, and 439 are post-arrest bail provisions, Section 438 is the odd one out.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
📌 MPSC Exam Tip:
Classification of Bail Types:
1.
Post-Arrest / Regular Bail: Sections 436, 437, 439.
2.
Pre-Arrest / Anticipatory Bail: Section 438 (Exclusive to Sessions Court and High Court).