जर संसदेला राज्यसुचीतील बाबींवर केंद्राचा कायदा करावयाचा असेल तर किती राज्यांनी तशी विनंती संसदेला केली पाहिजे?
EN
If Parliament is to make a Central law on a subject in the State List, how many States must make a request to Parliament to that effect?
अचूक उत्तर: पर्याय (2) दोन किंवा अधिक राज्य
सविस्तर विश्लेषण:
•
अनुच्छेद 252 (योग्य उत्तर): भारतीय राज्यघटनेच्या कलम 252 नुसार, जर दोन किंवा अधिक घटकराज्यांच्या विधानसभांनी असा ठराव संमत केला की राज्यसूचीतील विशिष्ट विषयावर संसदेने कायदा करावा, तर संसद त्या विषयावर त्या राज्यांसाठी कायदा करू शकते.
•
असा कायदा केवळ त्या ठराव संमत करणाऱ्या राज्यांनाच आणि नंतर असा ठराव स्वीकारणाऱ्या इतर राज्यांनाच लागू होतो.
•
अशा कायद्यात दुरुस्ती किंवा तो रद्द करण्याचा अधिकार केवळ संसदेलाच असतो, संबंधित राज्यांच्या विधिमंडळांना नसतो.
•
राज्यसूचीवर संसदेला कायदा करण्याचे इतर प्रसंग:
•
कलम 249: राज्यसभेने 2/3 बहुमताने राष्ट्रीय हिताचा ठराव संमत केल्यास.
•
कलम 250: राष्ट्रीय आणीबाणी लागू असताना.
•
कलम 253: आंतरराष्ट्रीय करार व तह अंमलात आणण्यासाठी.
•
कलम 356: राष्ट्रपती राजवटीच्या काळात.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
📌 MPSC परीक्षा टीप: कलम 252 = दोन किंवा अधिक राज्यांच्या संमतीने/विनंतीने राज्यसूचीवर संसदेचा कायदा. कलम 249 = राज्यसभेच्या विशेष ठरावाने (राष्ट्रीय हितासाठी). फरक नीट लक्षात ठेवा!
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option (2) Two or more States
Detailed Analysis:
•
Article 252 (Correct Answer): Under Article 252 of the Constitution, if the legislatures of two or more States pass resolutions requesting Parliament to enact a law on any matter enumerated in the State List, Parliament is empowered to make such a law for those consenting States.
•
Any other State may subsequently adopt such an act by passing a resolution in its legislature.
•
Once enacted, such a law can only be amended or repealed by Parliament, not by the state legislatures.
•
Other provisions empowering Parliament over State List:
•
Article 249: Rajya Sabha resolution in national interest (by a 2/3rd majority).
•
Article 250: During a National Emergency.
•
Article 253: For implementing international treaties and agreements.
•
Article 356: During President's Rule.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
📌 MPSC Exam Tip: Under Article 252, Parliament legislates on State List matters upon request by *two or more States*. Under Article 249, it legislates on Rajya Sabha's resolution.