जर जमिनीवरून वाहुन जाणाऱ्या पाण्याच्या प्रवाहाचा वेग दुप्पट झाल्यास प्रवाहाची जमिनीची धूप करण्याची शक्ती मूळ वेगाच्या किती पटीने वाढेल?
EN
If the velocity of surface runoff water is doubled, the soil eroding capacity of the stream increases by how many times compared to its original velocity?
उत्तर: चारपट (पर्याय 3)
महत्त्वाचे मुद्दे:
•
जलप्रवाहाचा वेग आणि धूप नियम (Hydraulics of Erosion):
•
प्रवाही पाण्याची माती उखडण्याची किंवा धूप करण्याची शक्ती (Erosive / Scouring power) ही पाण्याच्या वेगाच्या वर्गाच्या प्रमाणात ($v^2$) असते.
•
जर पाण्याचा वेग दुप्पट ($2v$) झाला, तर त्याची धूप करण्याची क्षमता: $(2)^2 = $ ४ पट वाढते.
•
वाहून नेऊ शकणाऱ्या मातीच्या कणांचा कमाल आकार हा वेगाच्या सहाव्या घाताच्या प्रमाणात ($v^6$) वाढतो (६४ पट).
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
पाण्याचा वेग दुप्पट झाल्यास:
•
धूप करण्याची शक्ती = ४ पट ($v^2$).
•
गाळ वाहून नेण्याची क्षमता = ३२ पट ($v^5$).
•
वाहून नेऊ शकणाऱ्या कणाचा आकार = ६४ पट ($v^6$).
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Answer: 4 times (Option 3)
Key Points:
•
Hydraulic Principles of Soil Erosion:
•
The scouring and erosive power of flowing surface runoff is proportional to the square of its flow velocity ($E \propto v^2$).
•
When runoff velocity is doubled ($2v$), its soil-eroding power increases by $(2)^2 = $ 4 times.
•
The sediment-carrying capacity varies as the fifth power ($v^5$, i.e. 32 times), and the maximum particle size that can be moved varies as the sixth power ($v^6$, i.e. 64 times).
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Doubling runoff velocity increases its erosive power 4-fold ($v^2$) and sediment transport capacity 32-fold ($v^5$).