🎯

लक्ष्य परीक्षा

संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा

⏱️

अपेक्षित वेळ

३० ते ४५ सेकंद

⚖️

गुणदान पद्धत

+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह

📊

काठिण्य पातळी

मध्यम (७४% अचूकता)

भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था Dept PSI Mains 2017 MEDIUM

पोलीस स्टेशनमध्ये, हिस्ट्रीशिटस् (पूर्ववृत्त पत्रके) कोणाची सुरू करतात ?

EN In a police station, history sheets are opened for whom? 1: All criminals on record 2: Criminals whose names are entered in the police station surveillance register 3: Juvenile offenders 4: Absconding accused within police station jurisdiction

💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:

अभिलेखावरील सर्व गुन्हेगारांची

All criminals on record

पोलीस स्टेशनमधील निगराणी नोंदवहीत ज्यांची नावे आहेत अशा गुन्हेगारांची

Criminals whose names are entered in the police station surveillance register

बाल गुन्हेगारांची

Juvenile offenders

पोलीस स्टेशन हद्दीतील फरारी आरोपींची

Absconding accused within police station jurisdiction

जाहिरात • ADVERTISEMENT

verified योग्य उत्तर: पर्याय (2) - सविस्तर स्पष्टीकरण

अचूक उत्तर: पर्याय (२) पोलीस स्टेशनमधील निगराणी नोंदवहीत ज्यांची नावे आहेत अशा गुन्हेगारांची

सविस्तर पोलीस कार्यपद्धती विश्लेषण:

महाराष्ट्र पोलीस मॅन्युअल (खंड ३, नियम ४०६-४०८) मधील पूर्ववृत्त पत्रक (History Sheet) नियमावली:

१. हिस्ट्री शीट (History Sheet) उघडण्याचे नियम:

• पोलीस ठाण्यामध्ये हिस्ट्री शीट ही सरसकट सर्व गुन्हेगारांची उघडली जात नाही.

• ज्या गुन्हेगारांवर सतत पाळत ठेवणे आवश्यक असते आणि ज्यांची नावे पोलीस ठाण्याच्या 'निगराणी नोंदवहीत' (Surveillance Register / Register No. VIII) नोंदवलेली असतात, केवळ अशाच सक्रिय व सराईत गुन्हेगारांची हिस्ट्री शीट (पूर्ववृत्त पत्रक) उघडली जाते.

२. इतर पर्यायांचे विश्लेषण:

• बाल गुन्हेगारांची हिस्ट्री शीट उघडण्यास कायद्याने सक्त मनाई आहे.

• केवळ फरारी आरोपींची हिस्ट्री शीट उघडली जात नाही, तर पाळतीखालील गुन्हेगारांची उघडली जाते.

• म्हणून पर्याय (२) हे अचूक उत्तर आहे.

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

📌 MPSC परीक्षा टीप: पोलीस मॅन्युअलनुसार हिस्ट्री शीट (History Sheet) ही केवळ निगराणी नोंदवहीत (Surveillance Register) नाव असलेल्या सराईत गुन्हेगारांचीच सुरू केली जाते.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: Option (2) Criminals whose names are entered in the police station surveillance register

Detailed Police Manual Analysis:

Under the provisions of the Maharashtra Police Manual (Volume III, Rules 406–408):

1. Opening of History Sheets:

• A History Sheet is a detailed dossier recording family background, associates, modus operandi, and convictions of an active criminal.

• It is opened exclusively for criminals whose names have been placed on the Police Station Surveillance Register by order of the Superintendent of Police / Sub-Divisional Police Officer.

2. Exclusions:

• It is never opened for all casual offenders, nor for juveniles.

• Hence, Option (2) is correct.

💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

📌 MPSC Exam Tip: History sheets in police stations are opened specifically for criminals enrolled in the Surveillance Register.

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)

✗ पर्याय (1) अभिलेखावरील सर्व गुन्हेगारांची (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).

✓ पर्याय (2) पोलीस स्टेशनमधील निगराणी नोंदवहीत ज्यांची नावे आहेत अशा गुन्हेगारांची (अचूक उत्तर): [gold]**अचूक उत्तर: पर्याय (२) पोलीस स्टेशनमधील निगराणी नोंदवहीत ज्यांची नावे आहेत अशा गुन्हेगारांची**[/gold]

⚠️ पर्याय (3) बाल गुन्हेगारांची (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.

✗ पर्याय (4) पोलीस स्टेशन हद्दीतील फरारी आरोपींची (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).

💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.

assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'विशेष, स्थानिक व इतर पोलीस कायदे (Minor Acts)' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC संयुक्त गट-क मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट २ (पेपर २: सामान्य अध्ययन व बुद्धिमत्ता)

quiz 100 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 100 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC संयुक्त गट-ब मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट २ (पेपर २: सामान्य अध्ययन व बुद्धिमत्ता)

quiz 100 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 100 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC राज्यसेवा मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट २ (GS-2: भारतीय संविधान व राजकारण)

quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 150 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था विशेष चाचणी ०१

quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण

menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: विशेष, स्थानिक व इतर पोलीस कायदे (Minor Acts)

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'विशेष, स्थानिक व इतर पोलीस कायदे (Minor Acts)' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र.	परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1	परीक्षेतील अभ्यासक्रम: भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था विषयांतर्गत 'विशेष, स्थानिक व इतर पोलीस कायदे (Minor Acts)' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2	तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3	मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4	वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5	उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.

📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था विषयातील 'विशेष, स्थानिक व इतर पोलीस कायदे (Minor Acts)' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

या प्रश्नाचे अचूक उत्तर 'पोलीस स्टेशनमधील निगराणी नोंदवहीत ज्यांची नावे आहेत अशा गुन्हेगारांची' हे असून ते 'विशेष, स्थानिक व इतर पोलीस कायदे (Minor Acts)' या अभ्यास घटकाशी संबंधित आहे.
MPSC पूर्व व मुख्य परीक्षांमध्ये थेट संकल्पनात्मक प्रश्न विचारून विद्यार्थ्यांच्या मूलभूत आकलनाची चाचणी घेतली जाते.
परीक्षेत नकारात्मक गुणपद्धत (-०.२५) असल्यामुळे खात्री असल्यासच उत्तर निश्चित करावे.
संबंधित घटकाचे मूळ स्रोत, पाठ्यपुस्तके आणि आयोगाच्या अधिकृत संदर्भ ग्रंथांचा आधार घेऊन नियमित सराव करावा.
MPSC Abhyas Academy ॲपवर या घटकावरील ५०+ मोफत सराव प्रश्न व ऑल-महाराष्ट्र रँक उपलब्ध आहेत.

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)

हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more

हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.

'विशेष, स्थानिक व इतर पोलीस कायदे (Minor Acts)' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more

या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.

MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more

MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.

quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)

जाहिरात • ADVERTISEMENT

📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →

पोलीस स्टेशनमध्ये, हिस्ट्रीशिटस् (पूर्ववृत्त पत्रके) कोणाची सुरू करतात ?

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

घटक सराव चाचणी

🏆 चाचणी निकाल व ऑल-महाराष्ट्र रँक

WhatsApp झटपट लॉगिन