औद्योगिक भूगोलामध्ये 'सनराईज उद्योग' (Sunrise Industries) ही संज्ञा खालीलपैकी कोणत्या उद्योगांसाठी वापरली जाते?
EN
In industrial geography and economics, the term 'Sunrise Industries' is specifically applied to sectors that __________.
योग्य उत्तर: पर्याय (४) - ज्यांची वाढीची क्षमता उच्च असून जे अर्थव्यवस्थेच्या पुढील आवश्यकता पूर्ण करू शकतात.
विश्लेषण:
•
'सनराईज उद्योग' (Sunrise Industries): हे असे नवनवीन, नवोदित आणि वेगाने भरभराटीस येणारे उद्योग असतात, ज्यांच्यामध्ये भविष्यात प्रचंड मोठ्या प्रमाणावर विस्तार करण्याची आणि रोजगार निर्माण करण्याची अमर्याद क्षमता असते.
•
वैशिष्ट्ये: उच्च तंत्रज्ञानाचा वापर (High-tech), नावीन्यता (Innovation), वेगवान भांडवली गुंतवणूक आणि अर्थव्यवस्थेला नवी दिशा देण्याची ताकद.
•
प्रमुख उदाहरणे:
•
माहिती आणि तंत्रज्ञान (IT)
•
जैवतंत्रज्ञान (Biotechnology)
•
इलेक्ट्रिक वाहने (EVs) आणि बॅटरी स्टोरेज
•
अक्षय ऊर्जा (सौर व पवन)
•
अंतराळ आणि एरोस्पेस तंत्रज्ञान
•
कृत्रिम बुद्धिमत्ता (Artificial Intelligence).
•
याउलट, घटत्या किंवा संथ वाढीच्या पारंपारिक उद्योगांना 'सनसेट उद्योग' (Sunset Industries) म्हणतात.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
•
सनराईज उद्योग: IT, जैवतंत्रज्ञान, EV, ग्रीन हायड्रोजन.
•
सनसेट उद्योग: कोळसा आधारित पारंपारिक उद्योग, जुने वस्त्रोद्योग गिरण्या.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option (4) - Possess rapid growth potential, cutting-edge technology, and meet emerging future economic demands.
Analysis:
•
A 'Sunrise Industry' is a nascent, fast-growing commercial sector experiencing rapid innovation and surging consumer demand, possessing the structural momentum to propel future macroeconomic expansion.
•
Defining Characteristics: Heavy reliance on intellectual capital, R&D intensity, venture funding, and high potential to displace legacy sectors.
•
Leading Examples: Information Technology (IT), Biotechnology, Electric Vehicle (EV) ecosystems, Renewable Green Energy, Space-Tech, and Artificial Intelligence (AI).
•
Conversely, mature sectors facing long-term decline or stagnation are termed 'Sunset Industries'.
Distractor Analysis:
•
Mature and traditional sectors belong to conventional or sunset categories; sunrise exclusively captures high-growth emerging frontiers.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
•
Sunrise Industries: IT, Biotech, Nanotech, Green Hydrogen.
•
Sunset Industries: Thermal coal, manual typewriter, legacy print media.