स्थूल अर्थशास्त्रात 'सकल देशांतर्गत उत्पादन' (GDP) आणि राष्ट्रीय उत्पन्नाची आधुनिक वैज्ञानिक लेखा प्रणाली (System of National Accounts) विकसित करण्याचे ऐतिहासिक श्रेय खालीलपैकी कोणत्या नोबेल पारितोषिक विजेत्या अर्थतज्ज्ञाला दिले जाते?
EN
In macroeconomics, the historic credit for developing the modern scientific concept of Gross Domestic Product (GDP) and standardized national income accounting is accorded to which Nobel laureate economist?
योग्य उत्तर पर्याय (४) सायमन कुझनेट्स (Simon Kuznets) आहे.
सविस्तर विश्लेषण:
•
सायमन कुझनेट्स (Simon Kuznets - १९०१-१९८५):
•
अमेरिकन अर्थतज्ज्ञ ज्यांना 'आधुनिक राष्ट्रीय उत्पन्न लेखांकनाचे जनक' मानले जाते.
•
१९३० च्या महामंदीच्या काळात त्यांनी अमेरिकन काँग्रेससाठी १९३४ मध्ये 'National Income, 1929–1932' हा ऐतिहासिक अहवाल सादर केला, ज्यामध्ये पहिल्यांदा GDP ची आधुनिक पद्धतशीर संकल्पना मांडली गेली.
•
त्यांनी राष्ट्रीय उत्पन्नाचे मोजमाप, आर्थिक वाढ आणि उत्पन्न वितरणाचा अभ्यास केला (त्यांचा प्रसिद्ध 'कुझनेट्स वक्र' - Kuznets Curve असमानता दर्शवतो).
•
त्यांच्या या अद्वितीय योगदानासाठी त्यांना १९७१ चा अर्थशास्त्रातील नोबेल पुरस्कार प्रदान करण्यात आला.
इतर पर्यायांचे विश्लेषण:
•
पर्याय (१) ॲडम स्मिथ: अर्थशास्त्राचे जनक (Wealth of Nations, १७७६).
•
पर्याय (२) जे. एम. केन्स: आधुनिक स्थूल अर्थशास्त्राचे जनक.
•
पर्याय (३) जॉन हिक्स: IS-LM मॉडेल आणि मूल्य सिद्धांत.
•
पर्याय (४) अचूक: राष्ट्रीय उत्पन्नाची आधुनिक गणना सायमन कुझनेट्स यांनी विकसित केली.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
भारताच्या संदर्भात: भारतात राष्ट्रीय उत्पन्नाचा पहिला शास्त्रीय व वैज्ञानिक अंदाज (First Scientific Estimate) डॉ. व्ही. के. आर. व्ही. राव (Dr. V. K. R. V. Rao) यांनी १९३१-३२ या वर्षासाठी मांडला होता.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
The correct answer is Option (4) Simon Kuznets.
Detailed Analysis:
•
Simon Kuznets (1901–1985):
•
Revered universally as the 'Father of Modern National Income Accounting'.
•
In 1934, commissioned by the US Congress during the depths of the Great Depression, Kuznets published his groundbreaking report titled 'National Income, 1929–1932', which systematized and institutionalized the modern concept of GDP.
•
Formulated the foundational empirical architecture for measuring value added, savings, and capital accumulation, alongside the renowned 'Kuznets Curve' (hypothesizing the relationship between economic growth and income inequality).
•
Awarded the Nobel Memorial Prize in Economic Sciences in 1971.
Distractor Analysis:
•
Option (1) Adam Smith: Pioneer of classical political economy (1776).
•
Option (2) J. M. Keynes: Father of modern demand-side macroeconomics.
•
Option (3) John Hicks: Developer of the IS-LM framework.
•
Option (4) is correct: Simon Kuznets developed the standardized GDP metrics.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
In the Indian context: While Dadabhai Naoroji made the first historical estimate in 1867–68, the first scientific and methodological estimate of India's national income was computed by Dr. V. K. R. V. Rao for 1931–32.