मानवी शरीराच्या सामान्य द्विगुणीत कायिक पेशींमध्ये (Diploid somatic cells) एकूण किती **गुणसूत्रे (Chromosomes)** उपस्थित असतात?
EN
In normal human diploid somatic cells, what is the total number of **chromosomes** present?
योग्य उत्तर ४६ (46) आहे.
मुख्य विश्लेषण:
•
मानवी शरीराच्या प्रत्येक कायिक पेशीमध्ये (Somatic cell) २३ जोड्या म्हणजेच एकूण ४६ गुणसूत्रे असतात.
•
या ४६ गुणसूत्रांचे दोन भागांत विभाजन होते:
१.
अलैंगिक गुणसूत्रे (ऑटोसोम्स): ४४ गुणसूत्रे (२२ जोड्या) – जी स्त्री व पुरुष दोघांत सारखीच असतात.
२.
लैंगिक गुणसूत्रे (अ‍ॅलोसोम्स): २ गुणसूत्रे (१ जोडी) – स्त्रीमध्ये XX आणि पुरुषांमध्ये XY.
•
केवळ मानवाच्या जननपेशींमध्ये (युग्मक: शुक्राणू आणि स्त्रीबीज) अर्धसूत्री विभाजनामुळे गुणसूत्रांची संख्या निम्मी म्हणजेच २३ (हॅप्लॉइड, n = २३) असते.
पर्याय विश्लेषण:
•
पर्याय १ (२६): बेडूक किंवा इतर जीवांमध्ये आढळू शकते.
•
पर्याय २ (४४): हे मानवातील केवळ ऑटोसोम्सची संख्या आहे.
•
पर्याय ३ (४८): चिंपांझी, बटाटा आणि तंबाखूमध्ये ४८ गुणसूत्रे असतात.
•
पर्याय ४ (४६): योग्य उत्तर. मानवातील एकूण गुणसूत्रे.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
इतर महत्त्वाच्या सजीवांमधील गुणसूत्रांची संख्या (जोड्या जुळवामध्ये विचारली जाते):
•
मानव: ४६ (२३ जोड्या)
•
चिंपांझी/गोरिला/बटाटा: ४८ (२४ जोड्या)
•
कुत्रा: ७८ (३९ जोड्या)
•
मांजर: ३८ (१९ जोड्या)
•
मटार (वाटाणा): १४ (७ जोड्या)
•
कांदा: १६ (८ जोड्या)!
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
The correct answer is 46.
Key Analysis:
•
Every normal human diploid somatic cell possesses exactly 46 chromosomes arranged in 23 homologous pairs ($2n = 46$).
•
Chromosome complement breakdown:
•
Autosomes: 44 chromosomes (22 homologous pairs) that dictate general morphological and somatic physiology.
•
Allosomes (Sex Chromosomes): 2 chromosomes (1 pair) determining phenotypic biological sex (XX in females, XY in males).
•
Only mature gametes (spermatozoa and ova) generated via meiosis are haploid, possessing 23 chromosomes ($n = 23$).
Distractor Analysis:
•
Option 1 (26): Diploid number for frogs (*Rana*).
•
Option 2 (44): The count of autosomes only, excluding the sex chromosomes.
•
Option 3 (48): The diploid chromosome count of Chimpanzees, Gorillas, and Potatoes.
•
Option 4 (46): Correct answer. The definitive human chromosome number.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Chromosome counts of key model organisms for MPSC:
•
Human: 46 (23 pairs)
•
Chimpanzee / Gorilla / Potato: 48 (24 pairs)
•
Dog: 78 (39 pairs)
•
Cat: 38 (19 pairs)
•
Garden Pea (*Pisum sativum*): 14 (7 pairs)
•
Fruit Fly (*Drosophila*): 8 (4 pairs)!