शाश्वत शेतीमध्ये जमिनीचा पोत व जैविक आरोग्य सुधारण्यासाठी तयार केल्या जाणाऱ्या 'कंपोस्ट खतामध्ये' (Compost) प्रामुख्याने कशाचा समावेश केला जातो?
EN
In sustainable agriculture, which materials are primarily utilized in producing 'Compost' to improve soil structure and biological health?
योग्य उत्तर पर्याय (3) आहे.
विश्लेषण:
•
कंपोस्ट खत (Compost): शेतातील वाया जाणारा पालापाचोळा, पिकांचे अवशेष (काड, धसकटे), जनावरांचे शेण-मूत्र आणि स्वयंपाकघरातील ओला कचरा यांचे सूक्ष्मजीवांच्या साहाय्याने एरोबिक (हवेशीर) किंवा अन-एरोबिक विघटन करून उत्तम खत तयार केले जाते.
•
फायदे: हे खत जमिनीला कर्ब-नत्र प्रमाण (C:N ratio) योग्य ठेवण्यास मदत करते, जमिनीतील सूक्ष्मजीवांची संख्या वाढवते आणि जमिनीची ओलावा धरून ठेवण्याची क्षमता सुधारते.
इतर पर्यायांचे विश्लेषण:
•
पर्याय (1), (2) व (4) हे अविघटनशील व विषारी घटक आहेत जे जमिनीची सुपीकता कायमची नष्ट करतात.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
गांडुळांचा वापर करून तयार केलेल्या कंपोस्ट खताला 'व्हर्मीकंपोस्ट' (Vermicompost) म्हणतात; यामध्ये सामान्य शेणखतापेक्षा नायट्रोजन, फॉस्फरस व पोटॅशचे प्रमाण अधिक असते.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
The correct answer is Option (3).
Analysis:
•
Compost Manure: Produced through aerobic or anaerobic microbial humification of farm biomass, post-harvest residues, livestock dung, cattle urine, and biodegradable farmyard wastes.
•
Agronomic Benefits: Stabilizes the Carbon-to-Nitrogen (C:N) ratio, fosters beneficial mycorrhizal and bacterial flora, and enhances soil porosity and water retention.
Distractor Analysis:
•
Options (1), (2), and (4) represent non-biodegradable, toxic, or industrial pollutants that permanently destroy soil fertility.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Composting aided by earthworm species (such as *Eisenia fetida*) is called 'Vermicomposting', yielding higher bio-available N-P-K concentrations than traditional pit manure.