सराव केंद्र ➔
भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था MPSC Combine Group C Practice 2026 MEDIUM

केंद्रीय लोकसेवा आयोगाच्या (UPSC) घटनात्मक कार्यकक्षेचा विचार करता, खालीलपैकी कोणते विधान हे UPSC चे कार्य दर्शवत नाही?

EN In the context of the constitutional jurisdiction of the Union Public Service Commission (UPSC), which of the following is NOT a function of the Commission?
A
नागरी सेवांमध्ये उमेदवारांची पदोन्नती, बदली आणि प्रतिनियुक्तीबाबत शासनाला सल्ला देणे Advising the government on promotions, transfers, and deputations in public services
B
शासकीय सेवकांच्या कायदेशीर खर्चाचे दावे आणि सेवाविषयक हक्कांचे रक्षण करणे Advising on claims for costs incurred by civil servants in legal defences
C
शासकीय कर्मचाऱ्यांच्या निवृत्तीवेतन आणि सेवाविषयक मागण्यांवर विचार करणे Advising on claims for award of injury pensions and related service grievances
✓
विविध राज्य लोकसेवा आयोगांच्या (SPSC) कामकाजावर थेट नियंत्रण व देखरेख ठेवणे Supervising and controlling the functioning of State Public Service Commissions
✓ योग्य उत्तर (Correct Answer)
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (4) - सविस्तर स्पष्टीकरण

योग्य उत्तर: पर्याय (४) - राज्य लोकसेवा आयोगांच्या कामकाजावर थेट नियंत्रण व देखरेख ठेवणे.

विश्लेषण:

• भारतीय राज्यघटनेच्या कलम ३१५ अन्वये प्रत्येक घटकराज्यासाठी स्वतंत्र 'राज्य लोकसेवा आयोग' (SPSC) असतो. राज्य लोकसेवा आयोग ही एक स्वतंत्र घटनात्मक संस्था असून ती कोणत्याही प्रकारे UPSC च्या प्रशासकीय नियंत्रणाखाली किंवा देखरेखीखाली काम करत नाही.
• राज्यपाल आणि राज्य विधीमंडळ यांच्याशी SPSC चा थेट संबंध असतो.
• त्यामुळे राज्य लोकसेवा आयोगाच्या कामकाजावर नियंत्रण ठेवणे हे UPSC चे कार्य नाही.
💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

दोन किंवा अधिक राज्यांच्या विनंतीवरून संसद कायद्याद्वारे 'संयुक्त लोकसेवा आयोग' (JSPSC) स्थापन करू शकते. JSPSC ही घटनात्मक नसून संसदेच्या कायद्याने बनलेली वैधानिक संस्था असते.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: Option (4) - Supervising and controlling the functioning of State Public Service Commissions.

Analysis:

• State Public Service Commissions (SPSCs) are autonomous constitutional bodies created directly under Article 315. They operate independently within their state jurisdiction and are not subordinate to UPSC.
• UPSC does not exercise supervisory or appellate control over SPSCs.
• Options (1), (2), and (3) are advisory functions under Article 320(3).
💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

On request of two or more States, Parliament may by law establish a Joint State Public Service Commission (JSPSC). A JSPSC is a statutory body, unlike UPSC and SPSC which are constitutional bodies.

जाहिरात • ADVERTISEMENT

📱 ५०,०००+ MPSC सराव प्रश्न व टेस्ट सिरीज मोफत!

MPSC गट-क, गट-ब आणि राज्यसेवा परीक्षेच्या सर्व मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) थेट मोबाईलवर सोडवा.

Google Play वरून ॲप मिळवा 📲
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF (Year Wise) → Combine Study Guide →