पर्यावरण व जैवविविधता Rajyaseva Mains 2018 MEDIUM

ओझोन वायूचा थर वातावरणाच्या कोणत्या थरात आढळतो?

EN In which atmospheric layer is the ozone layer predominantly found?
A
तपांबर Troposphere
✓
स्थितांबर Stratosphere
✓ योग्य उत्तर (Correct Answer)
C
बाह्यांबर Exosphere
D
दलांबर Ionosphere
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (2) - सविस्तर स्पष्टीकरण

योग्य उत्तर: पर्याय २ (स्थितांबर / Stratosphere)

सविस्तर विश्लेषण:

ओझोन थराचे वातावरणातील स्थान:

1. स्थान: वातावरणातील सुमारे ९०% ओझोन वायू हा स्थितांबरामध्ये (Stratosphere) आढळतो. याला 'चांगला ओझोन' (Good Ozone) म्हणतात, कारण तो घातक अतिनील किरणांना (UV-B) पृथ्वीच्या पृष्ठभागावर येण्यापासून अडवतो.
2. उंची: स्थितांबरामध्ये ओझोनची सर्वाधिक सांद्रता भूपृष्ठापासून १५ किमी ते ३५ किमी उंचीच्या दरम्यान आढळते.
3. तपांबरातील ओझोन (Tropospheric Ozone): उर्वरित १०% ओझोन हा जमिनीलगत तपांबरामध्ये आढळतो, ज्याला 'वाईट ओझोन' (Bad Ozone / Photochemical smog) म्हणतात; कारण तो विषारी प्रदूषक असून श्वसनविकार निर्माण करतो.
💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

स्थितांबरातील ओझोन थराचे तापमान उंचीनुसार वाढत जाते, कारण ओझोन रेणू अतिनील किरणे शोषून उष्णता निर्माण करतात.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: Option 2 (Stratosphere)

Detailed Analysis:

Atmospheric Distribution of Ozone:

1. Stratospheric Ozone ("Good Ozone"): Approximately 90% of atmospheric ozone resides in the Stratosphere, concentrated primarily between 15 km and 35 km above the Earth's surface (the ozonosphere). It performs the indispensable service of absorbing harmful solar UV radiation.
2. Tropospheric Ozone ("Bad Ozone"): The remaining ~10% found in the troposphere near ground level is a toxic secondary air pollutant and a principal constituent of photochemical smog.
💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

Unlike the troposphere (where temperature decreases with altitude), the stratosphere exhibits a temperature inversion (temperature increases with altitude) due to UV absorption by ozone.

जाहिरात • ADVERTISEMENT

📱 ५०,०००+ MPSC सराव प्रश्न व टेस्ट सिरीज मोफत!

MPSC गट-क, गट-ब आणि राज्यसेवा परीक्षेच्या सर्व मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) थेट मोबाईलवर सोडवा.

Google Play वरून ॲप मिळवा 📲
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF (Year Wise) → Combine Study Guide →