भारताच्या खालीलपैकी कोणत्या पंचवार्षिक योजनेमध्ये 'सामाजिक न्याय व समतेसह आर्थिक वृद्धी' (Growth with Social Justice and Equality) या ध्येयावर मुख्य भर देण्यात आला होता?
EN
In which of the following Five-Year Plans of India was primary emphasis laid upon the goal of 'Growth with Social Justice and Equality'?
योग्य उत्तर पर्याय (२) नववी पंचवार्षिक योजना (१९९७-२००२) आहे.
सविस्तर विश्लेषण:
•
नववी पंचवार्षिक योजना (१९९७-२००२):
•
भारताच्या स्वातंत्र्याच्या सुवर्णमहोत्सवी वर्षात (१९९७) ही योजना सुरू झाली.
•
मुख्य उद्दिष्ट / ब्रीदवाक्य: 'सामाजिक न्याय व समतेसह आर्थिक वृद्धी' (Growth with Social Justice and Equity).
•
या योजनेत कृषी आणि ग्रामीण विकासाला सर्वोच्च प्राधान्य देण्यात आले, जेणेकरून ग्रामीण गरिबीचे उच्चाटन होऊन पुरेसा रोजगार निर्माण होईल.
•
वाढीचे लक्ष्य ६.५% होते, तर प्रत्यक्ष साध्य ५.५% झाले (पूर्व आशियाई वित्तीय संकट आणि पोखरण-२ अणुपरीक्षणानंतर लागलेल्या आंतरराष्ट्रीय निर्बंधांमुळे विकास दर किंचित मंदावला).
पर्यायांचे विश्लेषण:
•
पर्याय (१) आठवी योजना: मानवी संसाधनाचा विकास (Human Resource Development).
•
पर्याय (२) अचूक: नववी योजना ही सामाजिक न्याय व समतेसह वृद्धीवर केंद्रित होती.
•
पर्याय (३) दहावी योजना: दरडोई उत्पन्न दुप्पट करणे.
•
पर्याय (४) अकरावी योजना: जलद व अधिक सर्वसमावेशक वृद्धी.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
नवव्या योजनेचे वैशिष्ट्य: या योजनेत केंद्र सरकारने पंचायती राज संस्था आणि सहकारी संस्थांना नियोजन व अंमलबजावणीत थेट सहभागी करून लोकसहभागावर भर दिला होता.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
The correct answer is Option (2) Ninth Five-Year Plan (1997–2002).
Detailed Analysis:
•
Ninth Five-Year Plan (1997–2002):
•
Inaugurated during the Golden Jubilee year of Indian Independence.
•
Core Official Theme: 'Growth with Social Justice and Equity'.
•
Prioritized agriculture and rural livelihoods as engines of poverty eradication and food security.
•
Targeted an annual GDP growth rate of 6.5%, achieving 5.5% due to external headwinds (1997 East Asian Financial Crisis, 1998 post-Pokhran nuclear sanctions, and 1999 Kargil War).
Distractor Analysis:
•
Option (1) Eighth Plan focused on Human Resource Development.
•
Option (2) is correct: The Ninth Plan is synonymous with Growth with Social Justice and Equity.
•
Option (3) Tenth Plan focused on doubling per capita income.
•
Option (4) Eleventh Plan focused on inclusive growth.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
The Ninth Plan distinctively prioritized democratic decentralization by actively empowering Panchayati Raj Institutions (PRIs) in planning and grassroot project implementation.