भारताच्या महान्यायवादी यांना पुढील कोणकोणत्या कामकाजांमध्ये सहभागी होण्याचा, बोलण्याचा अधिकार आहे? अ) लोकसभा ब) राज्यसभा क) संसदेची संयुक्त बैठक ड) संसदेची कोणतीही समिती जरी तो त्या समितीचा सदस्य नसला तरीही. पर्यायी उत्तरे :
EN
In which of the following proceedings does the Attorney General of India have the right to participate and speak?
(a) Lok Sabha
(b) Rajya Sabha
(c) Joint sitting of Parliament
(d) Any parliamentary committee, even if they are not named as a member of that committee.
Alternative answers:
योग्य उत्तर: पर्याय २ (अ, ब, क)
सविस्तर विश्लेषण:
भारतीय संविधानाच्या कलम ८८ नुसार:
•
भारताच्या महान्यायवादींना:
(अ)
लोकसभा,
(ब)
राज्यसभा, आणि
(क)
दोन्ही सभागूहांची संयुक्त बैठक (Joint sitting of Parliament)
यांच्या कामकाजात सहभागी होण्याचा आणि बोलण्याचा अधिकार आहे.
•
मात्र समितीच्या संदर्भात राज्यघटनेत स्पष्ट म्हटले आहे: *"संसदेची कोणतीही अशी समिती, ज्यामध्ये त्यांचे नाव सदस्य म्हणून नोंदवले गेले असेल"* (any committee of Parliament of which he may be named a member).
•
विधान 'ड' मध्ये म्हटले आहे: "कोणतीही समिती जरी तो त्या समितीचा सदस्य नसला तरीही" — हे चुकीचे आहे. ज्या समितीत ते सदस्य नाहीत, त्या समितीच्या कामकाजात भाग घेण्याचा अधिकार त्यांना नसतो.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
कलम ८८ मधील शब्दरचना: "any committee of Parliament of which he may be named a member". सदस्य म्हणून नाव नसेल तर समितीच्या कामकाजात सहभागी होता येत नाही.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option 2 ((a), (b), (c))
Detailed Explanation:
Under Article 88 of the Constitution:
•
The Attorney General of India has the right to speak and take part in the proceedings of:
(a)
Lok Sabha,
(b)
Rajya Sabha, and
(c)
Any joint sitting of both Houses of Parliament.
•
Regarding committees, Article 88 explicitly restricts this right to: *"any committee of Parliament of which he may be named a member"*.
•
Statement (d) claims they can participate in any committee even if not named as a member, which is constitutionally incorrect.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Article 88 precisely states: The AG can speak in either House, in a joint sitting, and in any committee *only if named a member* of that committee.