अर्थव्यवस्था व नियोजन MPSC Combine Group C Practice 2026 MEDIUM

भारताने ब्रिटिशकालीन जुनी रुपया-आणा-पाय ही गुंतागुंतीची चलन पद्धती बंद करून १ रुपया = १०० पैसे अशी आधुनिक 'दशमान चलन पद्धती' (Decimal Coinage System) कोणत्या वर्षी अधिकृतपणे सुरू केली?

EN In which year did India officially abandon the colonial Rupee-Anna-Pai system and transition to the modern 'Decimal Coinage System' (where 1 Rupee = 100 Paise)?
A
१९४७ 1947
✓
१९५७ 1957
✓ योग्य उत्तर (Correct Answer)
C
१९५० 1950
D
१९६० 1960
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (2) - सविस्तर स्पष्टीकरण

योग्य उत्तर १९५७ (पर्याय २) आहे.

सविस्तर विश्लेषण:

1. दशमान चलन पद्धतीची सुरुवात:
• भारतात १ एप्रिल १९५७ रोजी 'भारतीय नाणे (सुधारणा) कायदा, १९५५' नुसार दशमान पद्धत लागू झाली.
• यापूर्वी १ रुपया = १६ आणे = ६४ पैसे = १९२ पाय अशी पद्धत अस्तित्वात होती.
• १ एप्रिल १९५७ पासून १ रुपयाचे १०० समान भाग ('नये पैसे') करण्यात आले.
2. 'नया पैसा' ते 'पैसा':
• जुन्या पैशांपासून फरक ओळखण्यासाठी सुरुवातीला १९५७ ते १९६४ या काळात नाण्यांवर 'नया पैसा' असा उल्लेख होता.
• १ जून १९६४ रोजी 'नया' हा शब्द काढून टाकण्यात आला आणि फक्त 'पैसा' असे नाव कायम करण्यात आले.
💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
• दशमान चलन पद्धत लागू होण्याची तारीख: १ एप्रिल १९५७.
• 'नया' शब्द वगळण्याची तारीख: १ जून १९६४.
translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

The correct answer is 1957 (Option 2).

Detailed Analysis:

1. Introduction of Decimal Coinage:
• On April 1, 1957, under the Indian Coinage (Amendment) Act, 1955, India formally switched from the legacy Rupee-Anna-Pai currency structure (1 Rupee = 16 Annas = 64 Paise = 192 Pies) to the decimal system.
• Under the new system, 1 Rupee was divided into 100 equal units called 'Naye Paise'.
2. Naya Paisa Transition:
• To prevent public confusion with the pre-decimal pice, coins were inscribed with 'Naya Paisa' from 1957 to 1964.
• On June 1, 1964, the prefix 'Naya' was officially dropped, retaining simply 'Paisa'.
💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip
• Decimal system enforcement: April 1, 1957.
• Dropping of 'Naya' prefix: June 1, 1964.
जाहिरात • ADVERTISEMENT

📱 ५०,०००+ MPSC सराव प्रश्न व टेस्ट सिरीज मोफत!

MPSC गट-क, गट-ब आणि राज्यसेवा परीक्षेच्या सर्व मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) थेट मोबाईलवर सोडवा.

Google Play वरून ॲप मिळवा 📲
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF (Year Wise) → Combine Study Guide →