महाराष्ट्र शासनाने 'जलस्वराज्य योजना' कोणत्या साली सुरू केली ? अ. २००० ब. २००१ क. २००२ ड. २००३
EN
In which year did the Government of Maharashtra launch the 'Jalswarajya Scheme'?\na. 2000\nb. 2001\nc. 2002\nd. 2003\nAlternative answers:\n1: Only c and b\n2: Only a\n3: Only a, b and c\n4: Only d
अचूक उत्तर: पर्याय (४) फक्त ड
महाराष्ट्र शासनाच्या पाणीपुरवठा व स्वच्छता विभागाच्या योजनांनुसार पर्याय (४) फक्त ड (२००३) हे अचूक उत्तर आहे.
सविस्तर विश्लेषण:
•
पर्याय (४) अचूक उत्तर: महाराष्ट्र शासनाने जागतिक बँकेच्या (World Bank) आर्थिक साहाय्याने ग्रामीण भागातील पाणीपुरवठा व स्वच्छता सुधारण्यासाठी 'जलस्वराज्य योजना' (Jalswarajya Project - टप्पा १) २००३ मध्ये सुरू केली.
•
कालावधी: २००३ ते २००९.
•
वैशिष्ट्य: ही योजना पूर्णतः लोकसहभागावर आधारित होती. ग्रामपंचायती आणि गाव पाणी व स्वच्छता समित्यांकडे (VWSC) योजनांची आखणी, अंमलबजावणी आणि देखभाल दुरुस्तीची जबाबदारी सोपविण्यात आली होती.
•
पुढे २०१४ मध्ये जागतिक बँकेच्या साहाय्याने 'जलस्वराज्य-२' प्रकल्प सुरू करण्यात आला.
•
म्हणून अचूक वर्ष २००३ (ड) आहे.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
📌 MPSC परीक्षा टीप: महाराष्ट्रातील ग्रामीण पाणीपुरवठा योजना:
•
जलस्वराज्य प्रकल्प टप्पा-१: २००३ (जागतिक बँक सहाय्यित).
•
शिवकालीन पाणी साठवण योजना: २००१.
•
मुख्यमंत्री ग्रामीण पेयजल कार्यक्रम: २०१६.
•
जलजीवन मिशन (हर घर जल): १५ ऑगस्ट २०१९.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option (4) Only d
Under the rural development programmes of the Government of Maharashtra, Option (4) Only d (2003) is the correct answer.
Detailed Analysis:
•
Option (4) is correct: The Government of Maharashtra launched the Jalswarajya Project (जलस्वराज्य प्रकल्प - Phase I) in 2003 with financial assistance from the World Bank.
•
Operational Period: 2003 to 2009.
•
Key Philosophy: Demand-driven, community-managed rural water supply and environmental sanitation implemented through Gram Panchayats and Village Water and Sanitation Committees (VWSCs).
•
Its success led to the launch of Jalswarajya-II in 2014.
•
Hence, year 2003 (statement d) alone is correct.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
📌 MPSC Exam Tip: Key Rural Water Schemes in Maharashtra:
•
Jalswarajya-I: Launched in 2003 (World Bank assisted).
•
Sant Gadge Baba Gram Swachhata Abhiyan: Launched in 2000.
•
Jal Jeevan Mission: Launched 15 August 2019 (Target: Functional Household Tap Connections to all rural homes).