७३ वी घटनादुरुस्ती महत्वपूर्ण का समजली जाते ? अ. मतदानाचे वय २१ वर्षावरून १८ वर्ष करण्यासाठी. ब. पंचायत राज व्यवस्था व लोकशाही विकेंद्रीकरणाची संकल्पना मजबूत करण्यासाठी. क. दादरा आणि नगर हवेली याला केंद्रशासित प्रदेशाचा दर्जा देण्यासाठी. ड. पक्षांतर बंदी कायदा करण्यासाठी. वरीलपैकी कोणते विधान/विधाने बरोबर आहेत ?
EN
Why is the 73rd Constitutional Amendment considered significant?\na. To reduce the voting age from 21 years to 18 years.\nb. To strengthen the Panchayati Raj system and the concept of democratic decentralisation.\nc. To accord Union Territory status to Dadra and Nagar Haveli.\nd. To enact an anti-defection law.\nWhich of the statement(s) given above is/are correct?\n1: Only a and c\n2: Only a and b\n3: Only b\n4: Only d
अचूक उत्तर: पर्याय (३) फक्त ब
भारतीय राज्यघटनेच्या घटनादुरुस्तीच्या उद्दिष्टांनुसार पर्याय (३) फक्त ब हे अचूक उत्तर आहे.
सविस्तर विश्लेषण:
•
विधान (ब) बरोबर आहे: ७३ व्या घटनादुरुस्ती कायदा, १९९२ चे एकमेव आणि मूलभूत उद्दिष्ट पंचायत राज व्यवस्थेला घटनात्मक संरक्षण देऊन ग्रामीण भागात लोकशाही विकेंद्रीकरणाची संकल्पना मजबूत करणे हेच होते. या दुरुस्तीने संविधानात भाग ९ आणि ११ वी अनुसूची जोडली.
•
विधान (अ) चुकीचे आहे: मतदानाचे वय २१ वरून १८ वर्षे ६१ व्या घटनादुरुस्तीने (१९८८) करण्यात आले.
•
विधान (क) चुकीचे आहे: दादरा आणि नगर हवेलीला केंद्रशासित प्रदेशाचा दर्जा १० व्या घटनादुरुस्तीने (१९६१) देण्यात आला.
•
विधान (ड) चुकीचे आहे: पक्षांतर बंदी कायदा ५२ व्या घटनादुरुस्तीने (१९८५ - १० वी अनुसूची) करण्यात आला.
•
म्हणून केवळ विधान (ब) बरोबर आहे.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
📌 MPSC परीक्षा टीप: महत्त्वपूर्ण घटनादुरुस्त्या व त्यांचे विषय:
•
६१ वी दुरुस्ती (१९८८): मतदानाचे वय २१ वरून १८ वर्षे.
•
५२ वी दुरुस्ती (१९८५): पक्षांतर बंदी कायदा (१० वी अनुसूची).
•
७३ वी दुरुस्ती (१९९२): पंचायतींना घटनात्मक दर्जा (लोकशाही विकेंद्रीकरण).
•
७४ वी दुरुस्ती (१९९२): नगरपालिकांना घटनात्मक दर्जा.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option (3) Only b
In constitutional history, Option (3) Only b is the correct answer.
Detailed Analysis:
•
Statement (b) is correct: The primary constitutional purpose of the 73rd Constitutional Amendment Act, 1992 was to grant constitutional status and legitimacy to Panchayati Raj Institutions, thereby consolidating grassroots democracy and democratic decentralisation.
•
Statement (a) is incorrect: The voting age was reduced from 21 to 18 years by the 61st Constitutional Amendment Act, 1988 (amending Article 326).
•
Statement (c) is incorrect: Dadra and Nagar Haveli was incorporated as a Union Territory by the 10th Constitutional Amendment Act, 1961.
•
Statement (d) is incorrect: The Anti-Defection law was enacted by the 52nd Constitutional Amendment Act, 1985 (inserting the Tenth Schedule).
•
Therefore, statement (b) alone is correct.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
📌 MPSC Exam Tip: Landmark Constitutional Amendments:
•
52nd Amendment (1985): Anti-defection law (10th Schedule).
•
61st Amendment (1988): Voting age lowered to 18 years.
•
73rd Amendment (1992): Panchayati Raj and Democratic Decentralisation.
•
74th Amendment (1992): Urban Local Bodies.