भारतातील रेल्वे पद्धती ही आशियामधील दुसऱ्या क्रमांकाची आणि जगातील चौथा क्रमांकाची रेल्वे आहे. असे असले तरी रेल्वेच्या विकासाच्या बाबतीत भारतीय रेल्वे खालीलपैकी कोणत्या समस्यांना तोंड देत आहे? अ) आदानांचा वाढता खर्च ब) उपनगरे आणि इतर वाहतूकीमधील प्रचंड तोटा अनुभवणे क) रस्ते वाहतूकीपासून तीव्र स्पर्धा ड) निरनिराळ्या रेल्वेच्या कार्याशी संबंधित बाबीमधील ठोक कार्यक्षमतेचा अभाव आणि अनागोंदी कारभार.
EN
India's railway system is the second largest in Asia and the fourth largest in the world. However, Indian Railways is facing which of the following problems in terms of railway development? a) Rising cost of inputs b) Experiencing huge losses in suburban and other transports) Intense competition from road transport d) Lack of efficiency and chaotic management in various railway operations related matters.
योग्य उत्तर: पर्याय (4) वरीलपैकी सर्व.
स्पष्टीकरण:
•
भारतीय रेल्वे जगातील चौथ्या क्रमांकाचे जाळे असूनही विविध संरचनात्मक समस्यांना तोंड देत आहे:
•
अ) आदानांचा वाढता खर्च: डिझेल, वीज, स्टील, डबे आणि कर्मचाऱ्यांचे वेतन व निवृत्तीवेतन (Staff costs) यांवरील खर्च सातत्याने वाढत आहे.
•
ब) उपनगरे व प्रवासी वाहतुकीत प्रचंड तोटा: प्रवासी भाडे राजकीय दबावामुळे उत्पादन खर्चापेक्षा खूप कमी ठेवले जाते (Cross-subsidization), ज्यामुळे प्रवासी सेवेत मोठा तोटा होतो.
•
क) रस्ते वाहतुकीकडून तीव्र स्पर्धा: रस्त्यांचे जाळे सुधारल्याने अल्प व मध्यम अंतराची मालवाहतूक व प्रवासी वाहतूक रस्त्यांकडे वळली आहे.
•
ड) कार्यक्षमतेचा अभाव व अनागोंदी: गाड्यांना होणारा विलंब, वेळेचे व्यवस्थापन, अंतर्गत समन्वय आणि सुरक्षेच्या समस्या.
•
त्यामुळे या सर्व समस्या भारतीय रेल्वेच्या विकासातील मोठे अडथळे आहेत.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
रेल्वेच्या आर्थिक सुधारणांसाठी आणि पुनर्रचनेसाठी केंद्र सरकारने 2014 मध्ये 'बिबेक देबरॉय समिती' (Bibek Debroy Committee) ची स्थापना केली होती. या समितीने रेल्वे बजेटचे सामान्य बजेटमध्ये विलीनीकरण करण्याची शिफारस केली होती.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option (4) All of the above.
Explanation:
•
Key Structural Issues Confronting Indian Railways:
•
a) Rising cost of inputs: Escalating energy costs (diesel and traction electricity), steel, track renewals, and soaring wage and pension obligations (operating ratio often hovering above 95%).
•
b) Heavy operational losses in passenger & suburban services: High passenger fare cross-subsidization where freight earnings subsidize under-priced passenger services, generating large losses in passenger traffic.
•
c) Stiff competition from road transport: Accelerated national expressway construction has diverted lucrative short and medium-distance freight and passenger traffic to highways.
•
d) Operational inefficiencies & congestion: Bottlenecks along saturated golden rail corridors, freight transit delays, and multi-departmental coordination silos.
•
Therefore, all four listed issues represent major hurdles in railway operations.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
The Bibek Debroy Committee (2014) recommended commercial accounting reforms, restructuring the Railway Board, and merging the Railway Budget with the Union Budget (effected in 2017).