सामान्य विज्ञान व तंत्रज्ञान Rajyaseva Mains 2013 MEDIUM

सर्वसामान्यपणे वनस्पती ऊतीसंवर्धनासाठी ............ हे माध्यम म्हणून वापरले जाते.

EN It is commonly used as medium for plant tissue culture.
A
सिरम फ्री मीडियम Serum free medium
B
न्युट्रिअन्ट् ब्रोथ Nutrient Broth
✓
मुराशगी-स्कूग मिडीयम Murashgi-Skoog Medium
✓ योग्य उत्तर (Correct Answer)
D
बेसल सॉल्ट मिडीयम Basal salt medium
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (3) - सविस्तर स्पष्टीकरण

योग्य उत्तर: पर्याय ३ (मुराशगी-स्कूग मिडीयम / Murashige-Skoog Medium - MS Medium)

स्पष्टीकरण:

• वनस्पती ऊती संवर्धनासाठी (Plant Tissue Culture - PTC) सर्वात सामान्यपणे आणि जगभरात प्रमाणभूत मानले जाणारे माध्यम मुराशीगे-स्कूग माध्यम (Murashige and Skoog Medium / MS Medium) हे आहे.
• हे माध्यम तोशियो मुराशीगे आणि फोल्के स्कूग यांनी १९६२ मध्ये विकसित केले.
• यामध्ये वनस्पती पेशींच्या जलद वाढीसाठी आवश्यक असणारे नायट्रोजन (अमोनियम आणि नायट्रेटच्या स्वरूपात), पोटॅशियम, फॉस्फरस, सूक्ष्म अन्नद्रव्ये, जीवनसत्त्वे (थायमिन, निकोटिनिक ऍसिड, पायरीडॉक्सिन), मायो-इनॉसिटॉल आणि ऊर्जा स्रोत म्हणून सुक्रोज हे घटक अत्यंत योग्य प्रमाणात असतात.
• इतर पर्याय: न्यूट्रिएंट ब्रोथ हे जिवाणू संवर्धनासाठी वापरतात, तर सिरम फ्री मीडियम प्राणी पेशींसाठी वापरतात.
💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

वनस्पती ऊती संवर्धनामध्ये सर्वात मोठ्या प्रमाणावर MS Medium (Murashige & Skoog) चा वापर केला जातो.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: Option 3 (Murashige-Skoog Medium / मुराशगी-स्कूग मिडीयम)

Explanation:

• Murashige and Skoog (MS) medium: is the globally recognized standard nutrient medium for plant tissue culture, organogenesis, and micropropagation.
• Formulated in 1962 by Toshio Murashige and Folke Skoog, it provides an optimized, high-salt formulation of inorganic macronutrients ($NH_4NO_3$, $KNO_3$), trace micronutrients, organic vitamins, and carbon sources (sucrose) to support in vitro plant cell division and callus proliferation.
• Nutrient broth is used for general bacterial culturing, whereas serum-free medium is designed for mammalian cell cultures.
💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

MS (Murashige and Skoog) medium is the universal baseline medium for plant tissue culture.

जाहिरात • ADVERTISEMENT

📱 ५०,०००+ MPSC सराव प्रश्न व टेस्ट सिरीज मोफत!

MPSC गट-क, गट-ब आणि राज्यसेवा परीक्षेच्या सर्व मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) थेट मोबाईलवर सोडवा.

Google Play वरून ॲप मिळवा 📲
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF (Year Wise) → Combine Study Guide →