मल्टिपल स्क्लेरोसिस (Multiple Sclerosis) हा मध्यवर्ती मज्जासंस्थेचा एक तीव्र स्वयंप्रतिकार विकार (Autoimmune disorder) असून, यात रोगप्रतिकारक यंत्रणा मज्जापेशींच्या खालीलपैकी कोणत्या संरचनेवर हल्ला करून तिचा नाश करते?
EN
Multiple Sclerosis is a chronic autoimmune disorder of the central nervous system in which the body's immune system mistakenly attacks and destroys which neuronal structure?
योग्य उत्तर पर्याय (२) आहे.
सविस्तर विश्लेषण:
•
मल्टिपल स्क्लेरोसिस (Multiple Sclerosis): हा एक स्वयंप्रतिकार (Autoimmune) आजार आहे.
•
यामध्ये शरीरातील टी-लिम्फोसाइट्स मेंदू आणि मज्जारज्जूमधील न्यूरॉन्सच्या ॲक्सॉनभोवती असणाऱ्या मायलिन आवरणावर (Myelin sheath) हल्ला करतात (Demyelination).
•
मायलिन आवरण हे विद्युत विसंवाहकासारखे काम करत असल्याने ते नष्ट झाल्यावर विद्युत आवेगांचे वहन अत्यंत मंद होते किंवा थांबते, परिणामी दृष्टीदोष, स्नायूंची कमजोरी आणि चालण्यात अडथळे निर्माण होतात.
पर्यायांचे विश्लेषण:
•
पर्याय १, ३ व ४ चुकीचे: केंद्रक, निसलचे कण किंवा रायबोसोम्स हे या आजाराचे प्राथमिक लक्ष्य नसतात; तर ॲक्सॉनचे मायलिन आवरण नष्ट होते.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
•
CNS मधील मायलिन आवरण ओलिगोडेंड्रोसाइट्स (Oligodendrocytes) पेशी तयार करतात.
•
PNS मधील मायलिन आवरण श्वान पेशी (Schwann cells) तयार करतात.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
The correct answer is Option (2).
Detailed Analysis:
•
Multiple Sclerosis (MS): A progressive chronic autoimmune disease of the Central Nervous System (CNS).
•
Autoreactive T lymphocytes breach the blood-brain barrier and attack the myelin sheath—the insulating fatty layer encasing axons in the brain and spinal cord (demyelination).
•
Destruction of myelin causes signal conduction delays or complete failure of saltatory nerve conduction, presenting as visual disturbances, muscle weakness, ataxia, and numbness.
Distractor Analysis:
•
Options 1, 3, and 4 are incorrect: The pathological target of autoantibodies and immune cells in MS is the axonal myelin sheath, not the cell nucleus, Nissl granules, or cytoplasmic ribosomes.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Myelin sheath in the CNS is synthesized by Oligodendrocytes; in the PNS, it is synthesized by Schwann cells.