म्युच्युअल फंडाचे वर्गीकरण खालीलपैकी कोणत्या प्रकारात करता येईल?
EN
Mutual funds can be classified into which of the following types?
योग्य उत्तर: पर्याय (1) भांडवल बाजारातील वित्तीय मध्यस्थ संस्था.
स्पष्टीकरण:
•
म्युच्युअल फंड (Mutual Funds): म्युच्युअल फंड ही अशी वित्तीय संस्था आहे जी असंख्य लहान-मोठ्या गुंतवणूकदारांकडून भांडवल जमा करते आणि त्या निधीची गुंतवणूक समभाग (Shares), रोखे (Debentures/Bonds) तसेच सरकारी रोख्यांसारख्या विविध वित्तीय साधनांमध्ये करते.
•
भांडवल बाजारातील मध्यस्थ: म्युच्युअल फंड थेट बचतकर्ते आणि भांडवलाची गरज असणाऱ्या उद्योगांमध्ये एक सेतू म्हणून काम करतात. म्हणूनच त्यांचे वर्गीकरण भांडवल बाजारातील बिगर-बँकिंग वित्तीय मध्यस्थ संस्था (Financial Intermediaries in Capital Market) म्हणून केले जाते.
•
नियामक चौकट: भारतातील म्युच्युअल फंडांचे नियमन भांडवल बाजार नियामक ‘सेबी’ (SEBI - Securities and Exchange Board of India) द्वारे ‘SEBI (Mutual Funds) Regulations, 1996’ नुसार केले जाते.
•
इतिहास: भारतात 1963 मध्ये संसदेच्या कायद्यानुसार स्थापन झालेली ‘युनिट ट्रस्ट ऑफ इंडिया’ (UTI) ही पहिली म्युच्युअल फंड संस्था होती. 1987 मध्ये स्टेट बँकेने सार्वजनिक क्षेत्रातील पहिला म्युच्युअल फंड सुरू केला, तर 1993 मध्ये खाजगी क्षेत्राला परवानगी मिळाली.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
भारतातील पहिला म्युच्युअल फंड UTI (Unit Trust of India - 1963) हा होता. 1987 मध्ये सार्वजनिक क्षेत्रातील (SBI MF) आणि 1993 मध्ये खाजगी क्षेत्रातील (कोठारी पायोनिअर) म्युच्युअल फंडांना सुरुवात झाली. म्युच्युअल फंडांचे नियमन SEBI करते.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option (1) Financial intermediaries in the capital market.
Explanation:
•
Mutual Funds: A mutual fund is an investment vehicle that pools money from numerous individual and institutional investors to purchase a diversified portfolio of securities such as equities, corporate debentures, and government securities.
•
Role as Financial Intermediaries: They bridge the gap between household savings and corporate investment requirements, channeling surplus funds from retail savers into long-term industrial and capital market assets. Hence, they are classified as non-banking financial intermediaries in the capital market.
•
Regulatory Framework: In India, all mutual funds are regulated by the capital markets regulator, the Securities and Exchange Board of India (SEBI) under the SEBI (Mutual Funds) Regulations, 1996.
•
Evolution: The mutual fund industry in India began in 1963 with the establishment of the Unit Trust of India (UTI) by an Act of Parliament. Public sector banks entered the field in 1987 (SBI Mutual Fund), followed by private sector players in 1993 (Kothari Pioneer).
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
The first mutual fund in India was UTI (Unit Trust of India) established in 1963. Mutual funds are non-banking financial intermediaries regulated by SEBI under SEBI (Mutual Funds) Regulations, 1996.