खालीलपैकी कोणत्या तत्वावर भारतीय पुरावा कायद्याने कलम 123 'राज्याच्या कामासंबंधीचा पुरावा' आधारित आहे?
EN
On which of the following principles is Section 123 ('Evidence as to affairs of State') of the Indian Evidence Act based?
अचूक उत्तर: पर्याय (४) सैलस पॉप्युलिएस्ट सुप्रिमा लेक्स
कायदेशीर विश्लेषण (भारतीय पुरावा कायदा, १८७२ - कलम १२३):
•
कलम १२३ (राज्याच्या कारभारासंबंधी पुरावा - Privilege as to affairs of State): राज्याच्या कारभाराशी संबंधित अप्रकाशित शासकीय नोंदी सादर करण्यापासून शासनाला मिळणारा विशेषाधिकार हा 'Salus populi est suprema lex' (सार्वजनिक कल्याण हाच सर्वोच्च कायदा आहे) या तत्त्वावर आधारलेला आहे.
•
जेव्हा खाजगी पक्षकारांच्या दाव्यातील न्याय आणि राष्ट्राचे संरक्षण/सुरक्षितता यांमध्ये संघर्ष निर्माण होतो, तेव्हा सार्वजनिक हिताला प्राधान्य दिले जाते.
इतर पर्यायांचे विश्लेषण:
•
पर्याय (१) Audi alteram partem: दुसऱ्या बाजूचेही ऐकून घेतले पाहिजे (नैसर्गिक न्यायाचे तत्त्व).
•
पर्याय (२) Nemo judex in causa sua: कोणालाही स्वतःच्याच खटल्यात न्यायाधीश होता येत नाही (नैसर्गिक न्यायाचे तत्त्व).
•
पर्याय (३) Vis major: दैवी आपत्ती / अनपेक्षित नैसर्गिक घटना.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
📌 MPSC परीक्षा टीप: कलम १२३ च्या राज्य विशेषाधिकाराचे कायदेशीर अधिष्ठान 'Salus populi est suprema lex' (Regard for public welfare is the highest law) हे लॅटिन नीतिसूत्र आहे.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option (4) Salus populi est suprema lex
Legal Analysis (Indian Evidence Act, 1872 - Section 123):
•
Section 123 (Evidence as to affairs of State): Protects unpublished official State records from forced disclosure in court without departmental permission.
•
This State privilege is founded on the foundational maxim 'Salus populi est suprema lex' (The welfare of the people is the supreme law). Public safety and state security override individual litigious discovery.
Analysis of Other Options:
•
Option (1) Audi alteram partem: Listen to the other side (rule of natural justice).
•
Option (2) Nemo judex in causa sua: No one can be a judge in their own cause (rule against bias).
•
Option (3) Vis major: Act of God / superior force.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
📌 MPSC Exam Tip: The privilege under Section 123 regarding affairs of State is strictly anchored in the public interest maxim *Salus populi est suprema lex*.