योग्य उत्तर: पर्याय (3) (a), (b) योग्य आहेत.
सविस्तर स्पष्टीकरण:
•
मुख्यमंत्री सौर कृषी वाहिनी योजना (MSKVY):
•
विधान (a) बरोबर आहे: महाराष्ट्र शासनाने जून 2017 मध्ये (तत्कालीन मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांच्या काळात) ही नावीन्यपूर्ण योजना सुरू केली. विकेंद्रित सौर ऊर्जेच्या माध्यमातून कृषी क्षेत्राला स्वतंत्र वीज देणारे महाराष्ट्र हे देशातील पहिले राज्य ठरले.
•
विधान (b) बरोबर आहे: या योजनेचा मुख्य हेतू शेतकऱ्यांना कृषी फीडरच्या (Dedicated Agricultural Feeders) माध्यमातून दिवसा अखंड आणि भरवशाचा वीजपुरवठा उपलब्ध करून देणे हा आहे (जेणेकरून शेतकऱ्यांना रात्रीच्या वेळी शेतात पाणी भरण्यासाठी जावे लागणार नाही).
•
विधान (c) चुकीचे आहे: मूळ योजनेत प्रति एकर ₹50,000 चा सरसकट नियम नव्हता (पुढे MSKVY 2.0 मध्ये भाडेपट्ट्याचे नियम सुधारित करण्यात आले; मूळ योजनेच्या नियमांनुसार हे विधान चुकीचे ठरवण्यात आले).
•
विधान (d) चुकीचे आहे: सौर प्रकल्प उभारण्यासाठी 33 kV उपकेंद्रापासूनचे अंतर हे 10 किमी नसून 5 किमीच्या (किंवा 3 किमीच्या) परिघात असणे तांत्रिकदृष्ट्या अनिवार्य होते, जेणेकरून वहन हानी (Transmission Loss) कमीत कमी राहील.
•
त्यामुळे आयोगाच्या अधिकृत उत्तरतालिकेनुसार विधान (a) आणि (b) योग्य आहेत.
•
मुख्यमंत्री सौर कृषी वाहिनी योजना 2.0 (MSKVY 2.0): 2023 मध्ये सुरू झाली; उद्दिष्ट: 2025 पर्यंत कृषी क्षेत्रातील किमान 30% फिडर्स पूर्णपणे सौरऊर्जेवर आणणे.
•
नोडल एजन्सी: महावितरण (MSEDCL) आणि महाऊर्जा (MEDA).
•
केंद्राची समतुल्य योजना: पीएम-कुसुम (PM-KUSUM) योजना (घटक-A: 0.5 ते 2 मेगावॅटचे विकेंद्रित सौर प्रकल्प).
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option (3) (a), (b) are correct
Detailed Explanation:
•
Mukhyamantri Saur Krishi Vahini Yojana (MSKVY):
•
Statement (a) is CORRECT: Pioneered by the Government of Maharashtra in June 2017 during the Chief Ministership of Devendra Fadnavis, establishing Maharashtra as a pioneer in solarizing dedicated agricultural feeders.
•
Statement (b) is CORRECT: The primary objective of the scheme is to supply reliable daytime electricity (8 hours) to farmers by solarizing agricultural distribution feeders, relieving farmers from the arduous and perilous necessity of irrigating crops during the night.
•
Statement (c) is INCORRECT: In the foundational policy, lease rent was not fixed at an arbitrary flat ₹50,000 per acre as portrayed in the premise.
•
Statement (d) is INCORRECT: To curb technical transmission line distribution losses, solar power generation plants were required to be located within a radius of 5 kilometers (or 3 km) from 33/11 kV substations, not 10 km.
•
Official MPSC answer key confirms Option (3): (a), (b) are correct.
•
Mission 2025 (MSKVY 2.0): Rolled out in 2023 with the target to energize at least 30% of agricultural feeders across Maharashtra through 7,000 MW decentralized solar capacity.
•
Implementing Agencies: MSEDCL (Mahavitaran) and MEDA (Maharashtra Energy Development Agency).
•
Aligned Central Scheme: PM-KUSUM Scheme (Component-A & Component-C).
