वनस्पतीजन्य पदार्थ किंवा प्राणी पेशी अतीशीत स्थितीमध्ये 196°C ला साठविण्यासाठी द्रवरूपी ........... चा वापर करतात.
EN
Plant material or animal cells use liquid ........... to store at 196°C in cryogenic conditions.
योग्य उत्तर: पर्याय ३ (नायट्रोजन / Nitrogen)
स्पष्टीकरण:
•
जैविक नमुने, वनस्पतीजन्य ऊती, प्राणी पेशी, वीर्य आणि स्टेम पेशी अतिशीत स्थितीमध्ये -१९६°C (-196°C / 77 K) या तापमानावर दीर्घकाळ साठवण्यासाठी द्रवरूपी नायट्रोजन (Liquid Nitrogen - $LN_2$) चा वापर केला जातो.
•
या तंत्रज्ञानाला क्रायोप्रिझर्वेशन (Cryopreservation) असे म्हणतात.
•
द्रवरूप नायट्रोजनचा उत्कलन बिंदू सामान्य वातावरणीय दाबावर -१९६°C असतो. या तापमानावर पेशींमधील सर्व रासायनिक आणि जैविक विकर क्रिया पूर्णपणे गोठतात, ज्यामुळे ऊतींची अनुवांशिक रचना कित्येक वर्षे कोणतीही हानी न होता टिकून राहते.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
-१९६°C तापमानावर क्रायोप्रिझर्वेशन करण्यासाठी द्रवरूप नायट्रोजन वापरतात. कृत्रिम रेतनासाठी बैलाचे वीर्य साठवण्यासाठी पशुवैद्यकीय क्षेत्रात याचा मोठ्या प्रमाणावर वापर होतो.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option 3 (Nitrogen / नायट्रोजन)
Explanation:
•
In cryobiology, ultra-low temperature preservation of plant germplasm, animal cell cultures, sperm, ova, and embryonic stem cells at -196°C is achieved using liquid nitrogen ($LN_2$).
•
The boiling point of liquid nitrogen at atmospheric pressure is precisely -196°C (77 Kelvin).
•
At this cryogenic temperature, thermal molecular kinetic energy is insufficient to drive chemical reactions or enzymatic degradation, permitting biological samples to remain viable and genetically unaltered for decades.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Cryogenic preservation of cells and germplasm at -196°C utilizes Liquid Nitrogen.