सदाफुली पासून कर्क रोगावरील कोणते औषध मिळविले जाते?
EN
Which cancer medicine is obtained from Sadafuli?
योग्य उत्तर: पर्याय २ (व्हिनक्रिस्टीन / Vincristine)
स्पष्टीकरण:
•
सदाफुली (Periwinkle - *Catharanthus roseus* / जुने नाव *Vinca rosea*): या वनस्पतीपासून कर्करोगावरील अत्यंत प्रभावी व्हिनक्रिस्टीन (Vincristine) आणि व्हिनब्लास्टीन (Vinblastine) ही अल्कलॉइड (Alkaloids) औषधे मिळवली जातात.
•
ही औषधे पेशी विभाजनाच्या वेळी मायक्रोट्यूब्यूल्सचे संघटन रोखून ट्यूमर पेशींचे विभाजन (Mitosis) थांबवतात (Metaphase arrest).
•
उपयोग: व्हिनक्रिस्टीनचा उपयोग लहान मुलांमधील ल्युकेमिया (रक्ताचा कर्करोग), हॉजकिन्स लिंफोमा आणि इतर ट्यूमरच्या उपचारात मोठ्या प्रमाणावर केला जातो.
•
इतर पर्याय: 'टॅक्झॉल' हे टॅक्सस (Yew tree) झाडापासून मिळते, तर 'कोल्चीसीन' हे *Colchicum autumnale* पासून मिळते.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
सदाफुलीच्या (*Catharanthus roseus*) पानांमधून कर्करोगावरील व्हिनक्रिस्टीन (Vincristine) आणि व्हिनब्लास्टीन (Vinblastine) ही जीवनरक्षक औषधे मिळतात.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option 2 (Vincristine / व्हिनक्रिस्टीन)
Explanation:
•
The Madagascar periwinkle plant, *Catharanthus roseus* (formerly *Vinca rosea* / सदाफुली), is the exclusive natural source of the potent antineoplastic bisindole alkaloids Vincristine and Vinblastine.
•
Mechanism: These vinca alkaloids bind to tubulin dimers, inhibiting microtubule polymerization and arresting cell division at metaphase, driving cancer cells into apoptosis.
•
Clinical use: Vincristine is an essential chemotherapeutic drug in standard curative regimens for acute lymphoblastic leukemia (ALL) in children, non-Hodgkin lymphomas, and Wilms' tumor.
•
Contrast: Taxol is derived from the Pacific Yew (*Taxus brevifolia*), and Colchicine is extracted from *Colchicum autumnale*.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
The anticancer drugs Vincristine and Vinblastine are extracted from the medicinal plant Sadafuli (*Catharanthus roseus*).