झाडांसाठी नायट्रोजनचे (नत्र) प्रमुख स्त्रोत कोणते?
EN
What are the major sources of nitrogen (nitrogen) for plants?
योग्य उत्तर: पर्याय २ (नायट्रेट्स / Nitrates)
स्पष्टीकरण:
•
हवेमध्ये नायट्रोजनचे प्रमाण सुमारे ७८% असले तरी वनस्पती हवेतील मुक्त नायट्रोजन थेट शोषून घेऊ शकत नाहीत.
•
वनस्पतींच्या मुळांद्वारे जमिनीतील पाण्यात विरघळलेला नायट्रोजन प्रामुख्याने नायट्रेट्स ($NO_3^-$) च्या स्वरूपात सर्वात जास्त आणि सहजतेने शोषून घेतला जातो.
•
मातीतील नायट्रीफायिंग जिवाणू (उदा. *Nitrosomonas* आणि *Nitrobacter*) अमोनियाचे रूपांतर प्रथम नायट्राइटमध्ये ($NO_2^-$) आणि नंतर नायट्रेटमध्ये ($NO_3^-$) करतात.
•
काही वनस्पती (उदा. भात) अमोनियम आयन्स ($NH_4^+$) चे देखील शोषण करतात, परंतु बहुतांश जमिनीवरील वनस्पतींसाठी नायट्रोजनचा प्रमुख आणि पसंतीचा स्त्रोत 'नायट्रेट्स' (Nitrates) हाच असतो.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
वनस्पती जमिनीतून नायट्रोजन प्रामुख्याने नायट्रेट ($NO_3^-$) च्या स्वरूपात शोषून घेतात. अमोनियाचे नायट्रेटमध्ये रूपांतर होण्याच्या प्रक्रियेला 'नायट्रीफिकेशन' (Nitrification) म्हणतात.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option 2 (Nitrates / नायट्रेट्स)
Explanation:
•
Although atmospheric air contains ~78% dinitrogen, plants cannot assimilate gaseous molecular nitrogen directly.
•
Higher terrestrial plants absorb the bulk of their physiological nitrogen via root systems predominantly in the chemical form of Nitrates ($NO_3^-$) dissolved in soil pore water.
•
Nitrifying soil bacteria (*Nitrosomonas* and *Nitrobacter*) oxidize organic ammonium into nitrite and ultimately bioavailable nitrate ($NO_3^-$).
•
Inside plant cells, absorbed nitrate is rapidly reduced by nitrate reductase and nitrite reductase into ammonium, which is assimilated into amino acids via the GS-GOGAT pathway.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Plants primarily absorb nitrogen from the soil in the chemical form of Nitrates ($NO_3^-$).