भूगोल व महाराष्ट्राचा भूगोल Rajyaseva Mains 2016 MEDIUM

कमी दर्जाचे/प्रतिचे पाणी सिंचनाच्या ........ या पद्धतीमध्ये वापरले जाऊ शकते.

EN Poor quality / saline water can be utilized safely in which of the following irrigation methods?
A
तुषार सिंचन Sprinkler irrigation
✓
ठिबक सिंचन Drip irrigation
✓ योग्य उत्तर (Correct Answer)
C
सरी-वरंबा पद्धत Furrow irrigation
D
मोकाट पद्धत Flooding method
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (2) - सविस्तर स्पष्टीकरण

उत्तर: ठिबक सिंचन (पर्याय 2)

महत्त्वाचे मुद्दे:

• कमी प्रतीचे/क्षारयुक्त पाणी आणि ठिबक सिंचन:
• ठिबक सिंचनामुळे मुळांच्या कक्षेमध्ये पाण्याचा ओलावा सातत्याने उच्च पातळीवर राखला जातो, ज्यामुळे क्षारांची तीव्रता (Salt concentration) कमी राहते.
• ठिबक सिंचनामध्ये पाणी थेट जमिनीवर पडते, ज्यामुळे वनस्पतींच्या पानांवर क्षारांचा संपर्क येत नाही (तुषार सिंचनात क्षारांमुळे पाने जळतात).
• ठिबक सिंचनाने क्षार ओलाव्याच्या सीमेवर (Wetting front) ढकलले जातात, ज्यामुळे मुळांचा मुख्य भाग क्षारांपासून सुरक्षित राहतो.
💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

क्षारयुक्त पाण्याने तुषार सिंचन केल्यास पानांवर मीठ साचून पाने करपतात (Leaf scorch), म्हणून अशा पाण्यासाठी ठिबक सिंचन सर्वोत्तम आहे.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Answer: Drip irrigation (Option 2)

Key Points:

• Drip Irrigation with Saline/Poor Quality Water:
• Drip systems maintain consistently high soil moisture in the root zone, keeping soil water potential high and diluting salt concentration.
• Water is applied directly to the soil, avoiding foliage wetting; in sprinkler irrigation, saline water causes severe leaf scorch and foliar injury.
• Drip emitters continuously push salts toward the outer periphery of the wetted bulb away from the active root system.
💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

Drip irrigation is the safest method to utilize moderately saline irrigation water without burning crop canopy.

जाहिरात • ADVERTISEMENT

📱 ५०,०००+ MPSC सराव प्रश्न व टेस्ट सिरीज मोफत!

MPSC गट-क, गट-ब आणि राज्यसेवा परीक्षेच्या सर्व मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) थेट मोबाईलवर सोडवा.

Google Play वरून ॲप मिळवा 📲
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF (Year Wise) → Combine Study Guide →