🎯
लक्ष्य परीक्षा
संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा
⏱️
अपेक्षित वेळ
३० ते ४५ सेकंद
⚖️
गुणदान पद्धत
+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह
📊
काठिण्य पातळी
मध्यम (७४% अचूकता)
भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था Clerk Typist Mains 2017 MEDIUM

राष्ट्रपती पदाच्या निवडणूकीसाठी उमेदवाराच्या पात्रतेसंबंधी आहे? खालीलपैकी कोणते विधान बरोबर आहे? अ) भारतीय नागरिक आणि वयाची 30 वर्षे पूर्ण. ब) राज्यसभेचा सदस्य म्हणून निवडून येण्यात ती व्यक्ती पात्र असली पाहिजे. क) नामांकन भरणाऱ्या उमेदवाराचे नाव किमान दहा मतदारांनी सुचविली पाहिजे. पर्यायी उत्तरे :

EN Regarding the qualifications of a candidate for the election of the office of President, which of the following statements is correct? a) Indian citizen and completed 30 years of age. b) The person must be qualified for election as a member of the Rajya Sabha. c) The candidate filing nomination must have their name proposed by at least ten electors. Alternative Answers:
💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:
A
फक्त अ
Only a
B
फक्त ब
Only b
C
फक्त क
Only c
D
एकही विधान बरोबर नाही
None of the statements is correct
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (4) - सविस्तर स्पष्टीकरण

अचूक उत्तर: पर्याय (4) एकही विधान बरोबर नाही

सविस्तर घटनात्मक विश्लेषण:

राष्ट्रपती पदाच्या पात्रतेसंबंधी तरतुदी (अनुच्छेद 58 आणि 1952 चा कायदा):

• विधान (अ) चुकीचे आहे: राष्ट्रपती होण्यासाठी व्यक्तीने वयाची 35 वर्षे पूर्ण केलेली असणे आवश्यक आहे (30 वर्षे नाही; 30 वर्षे ही राज्यसभा सदस्याची वयोमर्यादा आहे).
• विधान (ब) चुकीचे आहे: राष्ट्रपती पदासाठी ती व्यक्ती लोकसभेचा (House of the People) सदस्य म्हणून निवडून येण्यास पात्र असली पाहिजे (राज्यसभेचा नाही; राज्यसभेची पात्रता उपराष्ट्रपती पदासाठी असते).
• विधान (क) चुकीचे आहे: 1997 च्या सुधारणेनुसार, उमेदवाराचे नामांकन निर्वाचक मंडळातील किमान 50 मतदारांनी सुचविलेले (सूचक) आणि 50 मतदारांनी अनुमोदित केलेले (अनुमोदक) असणे आवश्यक आहे (केवळ 10 नाही).

वरील तिन्हीही विधाने वस्तुतः चुकीची असल्यामुळे, पर्याय (4) "एकही विधान बरोबर नाही" हे अचूक उत्तर आहे.

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

📌 MPSC परीक्षा टीप:

• पात्रता तुलना (अनुच्छेद 58 विरुद्ध 66):
• राष्ट्रपती (Art. 58): भारतीय नागरिक, वय पूर्ण 35 वर्षे, लोकसभा सदस्यत्वाची पात्रता.
• उपराष्ट्रपती (Art. 66): भारतीय नागरिक, वय पूर्ण 35 वर्षे, राज्यसभा सदस्यत्वाची पात्रता.
• नामांकन सूचक/अनुमोदक: राष्ट्रपतींसाठी 50 + 50; उपराष्ट्रपतींसाठी 20 + 20.
translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: Option (4) None of the statements is correct

Detailed Constitutional Analysis:

Constitutional qualifications for the President (Article 58) and election rules:

• Statement (a) is incorrect: The candidate must have completed 35 years of age (not 30 years; 30 years is for Rajya Sabha/Legislative Council).
• Statement (b) is incorrect: The candidate must be qualified for election as a member of the Lok Sabha (House of the People), not the Rajya Sabha (Rajya Sabha qualification applies to the Vice-President under Article 66).
• Statement (c) is incorrect: Under the 1997 amendment to the Presidential Elections Act, nomination requires at least 50 proposers and 50 seconders from the electoral college (not 10).

Since all three statements are factually incorrect, option (4) "None of the statements is correct" is right.

💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

📌 MPSC Exam Tip:

• President (Art. 58): Citizen of India, 35+ years of age, qualified for Lok Sabha.
• Vice-President (Art. 66): Citizen of India, 35+ years of age, qualified for Rajya Sabha.
• Nomination thresholds: President = 50 proposers + 50 seconders; Vice-President = 20 proposers + 20 seconders.
format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)
✗ पर्याय (1) फक्त अ (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
⚠️ पर्याय (2) फक्त ब (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
⚠️ पर्याय (3) फक्त क (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
✓ पर्याय (4) एकही विधान बरोबर नाही (अचूक उत्तर): [gold]**अचूक उत्तर: पर्याय (4) एकही विधान बरोबर नाही**[/gold]
💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.
assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'राष्ट्रपती: अधिकार, कार्य व महाभियोग' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

🎯 घटक चाचणी मोफत टेस्ट
राष्ट्रपती व राज्यपाल: अधिकार, कार्य व महाभियोग घटक चाचणी
quiz 20 प्रश्न timer 20 मिनिटे military_tech 20 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC संयुक्त गट-क मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट २ (पेपर २: सामान्य अध्ययन व बुद्धिमत्ता)
quiz 100 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 100 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC संयुक्त गट-ब मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट २ (पेपर २: सामान्य अध्ययन व बुद्धिमत्ता)
quiz 100 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 100 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC राज्यसेवा मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट २ (GS-2: भारतीय संविधान व राजकारण)
quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 150 गुण
menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: राष्ट्रपती: अधिकार, कार्य व महाभियोग

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'राष्ट्रपती: अधिकार, कार्य व महाभियोग' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र. परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1 परीक्षेतील अभ्यासक्रम: भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था विषयांतर्गत 'राष्ट्रपती: अधिकार, कार्य व महाभियोग' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2 तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3 मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4 वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5 उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.
📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था विषयातील 'राष्ट्रपती: अधिकार, कार्य व महाभियोग' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)
हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more
हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.
'राष्ट्रपती: अधिकार, कार्य व महाभियोग' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more
या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.
MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more
MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.
quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)
जाहिरात • ADVERTISEMENT
💬 या प्रश्नाबाबत काही शंका आहे का?
आमच्या MPSC शिक्षक व विषय तज्ञांशी थेट व्हॉट्सअॅपवर चर्चा करा.
व्हॉट्सअॅपवर शंका विचारा 💬
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →