🎯
लक्ष्य परीक्षा
संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा
⏱️
अपेक्षित वेळ
३० ते ४५ सेकंद
⚖️
गुणदान पद्धत
+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह
📊
काठिण्य पातळी
मध्यम (७४% अचूकता)
भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था Rajyaseva Mains 2019 MEDIUM

माहिती तंत्रज्ञान अधिनियम, 2000 च्या कलम 66-कमध्ये ........ याबाबत उल्लेख आहे.

EN Section 66C of the Information Technology Act, 2000 deals with: (1) Punishment for sending offensive messages through communication services (2) Tampering with computer source documents (3) Punishment for identity theft (4) Punishment for cheating by personation by using computer resources
💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:
A
गुन्ह्याच्या स्वरूपाचा संदेश दळणवळणाच्या माध्यमातून पाठविल्यास शिक्षा.
Punishment for sending offensive messages through communication services
B
संगणकातील मूळ दस्तांमध्ये फेरफार करणे.
Tampering with computer source documents
C
ओळख चोरी बाबत शिक्षा.
Punishment for identity theft
D
संगणक प्रणालीचा वापर करून स्वत:बाबत फसवणूक केल्यामुळे शिक्षा.
Punishment for cheating by personation by using computer resources
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (3) - सविस्तर स्पष्टीकरण

योग्य उत्तर: पर्याय ३ (ओळख चोरी बाबत शिक्षा)

सविस्तर स्पष्टीकरण:

१. कलम ६६C ची तरतूद: माहिती तंत्रज्ञान अधिनियम, २००० च्या कलम ६६C मध्ये 'ओळख चोरीसाठी शिक्षा' (Punishment for Identity Theft) विहित करण्यात आली आहे.
२. जो कोणी लबाडीने किंवा अप्रामाणिकपणे दुसऱ्या कोणत्याही व्यक्तीच्या डिजिटल स्वाक्षरीचा, पासवर्डचा किंवा वैशिष्ट्यपूर्ण ओळख घटकाचा वापर करेल, त्यास ३ वर्षांपर्यंत कारावास आणि/किंवा १ लाख रुपयांपर्यंत दंड होऊ शकतो.
३. इतर कलमे:
• कलम ६६A: आक्षेपार्ह संदेश पाठवणे (रद्दबातल).
• कलम ६५: संगणकातील मूळ दस्तांमध्ये फेरफार करणे.
• कलम ६६D: संगणक प्रणालीचा वापर करून तोतयागिरीने फसवणूक करणे.
💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
• कलम ६६C: ओळख चोरी (Identity Theft - शिक्षा: ३ वर्षे आणि/किंवा रु. १ लाख दंड).
• कलम ६६D: तोतयागिरीने फसवणूक (Cheating by personation).
translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: Option 3 (Punishment for identity theft)

Detailed Explanation:

1. Section 66C Mandate: Section 66C of the Information Technology Act, 2000 provides punishment for Identity Theft.
2. Whoever dishonestly or fraudulently makes use of the electronic signature, password, or any other unique identification feature of any other person shall be punished with imprisonment up to 3 years and fine up to ₹ 1,00,000.
3. Other Sections:
• Section 65: Tampering with computer source documents.
• Section 66A: Offensive messages (struck down).
• Section 66D: Cheating by personation using computer resources.
💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip
• Section 66C: Identity Theft (3 years imprisonment and/or ₹ 1 lakh fine).
• Section 66D: Cheating by Personation.
format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)
✗ पर्याय (1) गुन्ह्याच्या स्वरूपाचा संदेश दळणवळणाच्या माध्यमातून पाठविल्यास शिक्षा. (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
⚠️ पर्याय (2) संगणकातील मूळ दस्तांमध्ये फेरफार करणे. (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
✓ पर्याय (3) ओळख चोरी बाबत शिक्षा. (अचूक उत्तर): योग्य उत्तर:** **पर्याय ३ (ओळख चोरी बाबत शिक्षा)**
✗ पर्याय (4) संगणक प्रणालीचा वापर करून स्वत:बाबत फसवणूक केल्यामुळे शिक्षा. (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.
assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'माहिती तंत्रज्ञान कायदा, २००० (IT Act)' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC संयुक्त गट-क मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट २ (पेपर २: सामान्य अध्ययन व बुद्धिमत्ता)
quiz 100 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 100 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC संयुक्त गट-ब मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट २ (पेपर २: सामान्य अध्ययन व बुद्धिमत्ता)
quiz 100 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 100 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC राज्यसेवा मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट २ (GS-2: भारतीय संविधान व राजकारण)
quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 150 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था विशेष चाचणी ०१
quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण
menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: माहिती तंत्रज्ञान कायदा, २००० (IT Act)

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'माहिती तंत्रज्ञान कायदा, २००० (IT Act)' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र. परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1 परीक्षेतील अभ्यासक्रम: भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था विषयांतर्गत 'माहिती तंत्रज्ञान कायदा, २००० (IT Act)' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2 तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3 मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4 वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5 उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.
📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था विषयातील 'माहिती तंत्रज्ञान कायदा, २००० (IT Act)' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)
हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more
हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.
'माहिती तंत्रज्ञान कायदा, २००० (IT Act)' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more
या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.
MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more
MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.
quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)
जाहिरात • ADVERTISEMENT
💬 या प्रश्नाबाबत काही शंका आहे का?
आमच्या MPSC शिक्षक व विषय तज्ञांशी थेट व्हॉट्सअॅपवर चर्चा करा.
व्हॉट्सअॅपवर शंका विचारा 💬
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →