भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था ASO Mains 2013 MEDIUM

जिल्हा परिषदेच्या आरक्षणासंबंधीचा चुकीचा पर्याय निवडा.

EN Select the incorrect option regarding reservation in Zilla Parishad:
✓
1/3 जागा महिलांसाठी आरक्षित आहेत. 1/3rd of seats are reserved for women.
✓ योग्य उत्तर (Correct Answer)
B
अनुसूचित जाती व जमातीसाठी लोकसंख्येच्या प्रमाणात आरक्षण ठेवलेले आहे. Seats are reserved for Scheduled Castes and Scheduled Tribes in proportion to population.
C
27% जागा इतर मागास वर्गासाठी आरक्षित अंसतात. 27% of seats are reserved for Other Backward Classes.
D
50% जागा महिलांसाठी आरक्षित आहेत. 50% of seats are reserved for women.
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (1) - सविस्तर स्पष्टीकरण

अचूक उत्तर: पर्याय (१) [1/3 जागा महिलांसाठी आरक्षित आहेत.]

विस्तृत स्पष्टीकरण:

जिल्हा परिषदेतील आरक्षण तरतुदींचे विश्लेषण:

• पर्याय १ चुकीचा आहे (म्हणून उत्तर आहे): महाराष्ट्र शासनाने एप्रिल २०११ मध्ये कायद्यात ऐतिहासिक सुधारणा करून स्थानिक स्वराज्य संस्थांमध्ये (जिल्हा परिषद, पंचायत समिती, ग्रामपंचायत) महिलांसाठी ५०% आरक्षण लागू केले आहे. त्यामुळे "१/३ जागा आरक्षित आहेत" हा पर्याय आता चुकीचा ठरतो.
• पर्याय २ बरोबर आहे: कलम १२(२)(a) नुसार अनुसूचित जाती (SC) आणि अनुसूचित जमाती (ST) यांना जिल्ह्यातील त्यांच्या लोकसंख्येच्या प्रमाणात जागा आरक्षित असतात.
• पर्याय ३ बरोबर आहे: नागरिकांच्या मागास प्रवर्गासाठी (OBC) २७% जागा आरक्षित ठेवण्याची वैधानिक तरतूद आहे (सर्वोच्च न्यायालयाच्या ५०% आरक्षण मर्यादेच्या अधीन).
• पर्याय ४ बरोबर आहे: महिलांसाठी ५०% आरक्षण बंधनकारक आहे.
💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

📌 MPSC परीक्षा टीप: महाराष्ट्रात स्थानिक स्वराज्य संस्थांमध्ये महिलांसाठी ५०% आरक्षण आहे (२०११ पासून). अनुसूचित जाती व जमातींना लोकसंख्येच्या प्रमाणात आणि OBC ला २७% आरक्षण आहे.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: Option (1) [1/3rd of seats are reserved for women.]

Detailed Explanation:

Analysis of reservation provisions in Maharashtra Zilla Parishads:

• Option (1) is INCORRECT (hence the answer): In April 2011, the Government of Maharashtra amended the local body statutes to elevate the reservation quota for women from 33.3% (1/3rd) to 50% of total seats. Hence, claiming that 1/3rd is reserved for women is factually obsolete and incorrect.
• Option (2) is correct: Under Section 12(2)(a), SC and ST reservations are strictly proportional to their population in the district.
• Option (3) is correct: 27% statutory reservation is allocated for Other Backward Classes (OBC), subject to the constitutional 50% aggregate ceiling.
• Option (4) is correct: Exactly 50% of seats are reserved for women.
💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

📌 MPSC Exam Tip: Maharashtra mandated 50% reservation for women in all Panchayati Raj Institutions in 2011, superseding the constitutional minimum of 1/3rd.

जाहिरात • ADVERTISEMENT

📱 ५०,०००+ MPSC सराव प्रश्न व टेस्ट सिरीज मोफत!

MPSC गट-क, गट-ब आणि राज्यसेवा परीक्षेच्या सर्व मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) थेट मोबाईलवर सोडवा.

Google Play वरून ॲप मिळवा 📲
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF (Year Wise) → Combine Study Guide →