कोणत्या समितीच्या शिफारशीनुसार केन्द्रीय लोकसेवा आयोगाने 2013 पासून नागरी सेवांच्या मुख्य परीक्षेच्या प्रणालीत बदल केले ?
EN
On the recommendation of which committee did the Union Public Service Commission (UPSC) revamp the Civil Services Main Examination pattern from 2013 onwards?
अचूक उत्तर: पर्याय (४) निगवेकर समिती
संघ लोकसेवा आयोगाने (UPSC) २०१३ पासून लागू केलेल्या नागरी सेवा मुख्य परीक्षेच्या (Civil Services Main Examination) नवीन अभ्यासक्रम व संरचनेची शिफारस प्रा. अरुण निगवेकर समितीने (Arun Nigavekar Committee, 2012) केली होती.
सविस्तर विश्लेषण:
•
पर्याय (४) बरोबर: विद्यापीठ अनुदान आयोगाचे (UGC) माजी अध्यक्ष प्रा. अरुण निगवेकर यांच्या अध्यक्षतेखाली यूपीएससीने मुख्य परीक्षा पुनर्रचना समिती नेमली होती. या समितीच्या शिफारशीनुसार २०१३ पासून:
१)
ऐच्छिक विषयांची संख्या दोनवरून कमी करून फक्त एक ऐच्छिक विषय (२ पेपर्स) करण्यात आला.
२)
सामान्य अध्ययनाचे (General Studies) महत्त्व वाढवून ४ अनिवार्य पेपर्स (GS I, II, III, IV) करण्यात आले.
३)
GS चा चौथा पेपर म्हणून 'नीतीशास्त्र, सचोटी आणि कल' (Ethics, Integrity and Aptitude) नव्याने समाविष्ट करण्यात आला.
•
पर्याय (१) अयोग्य: कोठारी समितीने (१९७६) पूर्व व मुख्य परीक्षेचा २-टप्प्यांचा मूळ पॅटर्न सुचवला (लागू: १९७९).
•
पर्याय (२) अयोग्य: सतीश चंद्र समितीने (१९८९) निबंधाचा अनिवार्य पेपर सुचवला (लागू: १९९३).
•
पर्याय (३) अयोग्य: तेजेंद्र खन्ना समिती दिल्ली नगर प्रशासनाशी संबंधित होती.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
📌 MPSC परीक्षा टीप: नागरी सेवा परीक्षा पॅटर्न सुधारणा:
•
१९७९: कोठारी समिती (पूर्व + मुख्य परीक्षा).
•
१९९३: सतीश चंद्र समिती (निबंध पेपर समाविष्ट).
•
२०११: प्रा. वाय. के. अलघ समिती / एस. के. खन्ना समिती (CSAT पूर्व परीक्षा).
•
२०१३: प्रा. अरुण निगवेकर समिती (GS चे ४ पेपर्स + एक ऐच्छिक विषय).
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option (4) Nigavekar Committee
The structural revamp of the Civil Services (Main) Examination introduced by the UPSC in 2013 was based on the recommendations of the Prof. Arun Nigavekar Committee (2012).
Detailed Analysis:
•
Option (4) is correct: Chaired by former UGC Chairman Prof. Arun Nigavekar, the high-level committee appointed by UPSC recommended major reforms implemented in 2013:
1.
Reducing optional subjects from two to one optional subject (two papers).
2.
Expanding General Studies from two to four comprehensive papers (GS Papers I to IV).
3.
Introducing an entirely dedicated paper on 'Ethics, Integrity, and Aptitude' (GS Paper IV).
•
Option (1) is incorrect: The Kothari Committee (1976) introduced the basic two-stage Prelims-Mains format in 1979.
•
Option (2) is incorrect: The Satish Chandra Committee (1989) recommended adding the compulsory Essay paper.
•
Option (3) is incorrect: The Tejendra Khanna Committee examined Delhi's master plan and municipal reforms.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
📌 MPSC Exam Tip: Civil Services Exam milestones:
•
1979: Kothari Committee (Prelims & Mains).
•
1993: Satish Chandra Committee (Essay Paper).
•
2011: Introduction of CSAT in Prelims.
•
2013: Arun Nigavekar Committee (Four GS Papers + Ethics Paper + Single Optional).